بررسی چالش های اخلاق حرفه ای در مواجهه با گسترش فناوری های هوشمند در محیط های آموزشی

گسترش شتابان فناوری های هوشمند در محیط های آموزشی، از سامانه های یادگیری تطبیقی و عوامل گفتگوگر تا تحلیل های مبتنی بر هوش مصنوعی و اینترنت اشیا، تحولی بنیادین در فرایند یاددهی-یادگیری دانش آموزان پدید آورده است. این تحول در کنار فرصت های گسترده برای شخصی سازی آموزش، ارتقای بازخورد و افزایش دسترسی، چالش های اخلاق حرفه ای پیچیده ای را برای معلمان، مشاوران، مدیران مدارس و نهادهای آموزشی به همراه داشته است. مقاله مروری حاضر با هدف واکاوی این چالش ها با تمرکز ویژه بر دانش آموزان به عنوان گروه آسیب پذیرتر انجام شده و با روش مرور روایتی نظام مند، ادبیات پژوهشی داخلی و خارجی دو دهه اخیر را تحلیل کرده است. یافته ها نشان می دهد چالش های اصلی در شش حوزه متمرکزند: حریم خصوصی و حفاظت از داده های دانش آموزان، سوگیری الگوریتمی و عدالت آموزشی، استقلال حرفه ای و جایگاه اخلاقی معلم، شفافیت و پاسخ گویی سامانه های هوشمند، مالکیت فکری و اصالت تکالیف دانش آموزان، و مسئولیت پذیری اخلاقی در تصمیم های خودکار مرتبط با سرنوشت تحصیلی آنان. هم چنین مشخص شد شکاف میان توسعه فناورانه و ظرفیت اخلاقی مدارس، مهم ترین عامل تضعیف رفتار حرفه ای و افزایش آسیب پذیری دانش آموزان است. این مرور بر ضرورت تدوین چارچوب های اخلاقی زمینه محور و متناسب با سن دانش آموزان، آموزش سواد اخلاقی-فناورانه به کنشگران آموزشی و خانواده ها، و طراحی سازوکارهای نظارتی مشارکتی تاکید می کند. در نهایت، پیشنهاد می شود پژوهش های آینده به سمت مدل های ترکیبی اخلاق حرفه ای و حکمرانی هوشمند در آموزش دانش آموزان حرکت کنند.

کلیدواژه ها:

اخلاق حرفه ای ، فناوری های هوشمند ، محیط های آموزشی ، دانش آموزان ، عدالت آموزشی