از ارزشیابی کودک تا شناخت کودک: بازاندیشی در سنجش یادگیری و رشد دانش آموزان دوره ابتدایی

ارزشیابی در دوره ابتدایی یکی از مهم ترین ابزارهای شناخت وضعیت یادگیری و رشد دانش آموزان است؛ بااین حال، محدود شدن آن به آزمون، نمره و سنجش عملکرد نهایی می تواند تصویری ناقص از توانمندی ها و نیازهای واقعی کودکان ارائه دهد. هدف پژوهش حاضر، بازاندیشی در مفهوم ارزشیابی و بررسی امکان گذار از «ارزشیابی کودک» به «شناخت کودک» در فرایند یادگیری و رشد دانش آموزان دوره ابتدایی بود. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، مروری تحلیلی انجام شد. داده های پژوهش از طریق بررسی و تحلیل منابع علمی مرتبط با ارزشیابی آموزشی، ارزشیابی تکوینی، ارزشیابی عملکردی، بازخورد، خودارزیابی، پوشه کار و تفاوت های فردی دانش آموزان گردآوری و با روش تحلیل محتوای کیفی بررسی شد. یافته ها نشان داد که ارزشیابی زمانی می تواند به شناخت عمیق تر کودک منجر شود که از تمرکز صرف بر نتیجه نهایی فاصله گرفته و فرایند یادگیری، نوع خطا، میزان مشارکت، تلاش، پیشرفت، نقاط قوت و نیازهای آموزشی دانش آموز را نیز مورد توجه قرار دهد. همچنین استفاده از ابزارهای متنوع ارزشیابی و ارائه بازخورد مستمر می تواند اطلاعات جامع تری برای تصمیم گیری آموزشی فراهم کند. بر اساس یافته ها، ارزشیابی شناخت محور می تواند از طریق پیوند میان جمع آوری شواهد، تفسیر نتایج، بازخورد و اصلاح آموزش، زمینه حمایت موثرتر از یادگیری و رشد همه جانبه دانش آموزان را فراهم سازد. بنابراین، بازاندیشی در ارزشیابی ابتدایی مستلزم حرکت از قضاوت مقطعی و نمره محور به سوی شناخت فرایندی، چندبعدی و حمایتی از کودک است.

کلیدواژه ها:

ارزشیابی آموزشی ، شناخت کودک ، ارزشیابی تکوینی ، یادگیری دانش آموزان ، رشد کودک ، دوره ابتدایی