نقش سواد هوش مصنوعی معلمان در فرآیند یادگیری و یاددهی دانش آموزان

هوش مصنوعی در سال های اخیر به یکی از مهم ترین فناوری های تحول آفرین در حوزه آموزش تبدیل شده است و ظرفیت آن برای تغییر شیوه های سنتی یاددهی و یادگیری، توجه پژوهشگران و متخصصان تعلیم و تربیت را به خود جلب کرده است. مدرسه به عنوان یکی از اصلی ترین محیط های شکل گیری فرایند یادگیری، همواره تحت تاثیر تحولات علمی و فناوری قرار داشته و ورود ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی نیز زمینه های جدیدی را برای ارتقای کیفیت آموزش فراهم کرده است. در این میان، معلم همچنان نقش محوری در هدایت فرایند آموزشی دارد، اما بهره گیری هدفمند از هوش مصنوعی می تواند توانایی وی را در طراحی فعالیت های آموزشی، شناسایی تفاوت های فردی دانش آموزان، ارائه بازخورد، تولید محتوای آموزشی و ارزیابی فرایند یادگیری تقویت کند. ابزارهای هوش مصنوعی می توانند با تحلیل داده های آموزشی و عملکرد دانش آموزان، اطلاعاتی در اختیار معلم قرار دهند که به شناخت بهتر نیازها، نقاط قوت و ضعف و سبک های مختلف یادگیری دانش آموزان کمک می کند. همچنین استفاده صحیح از این فناوری می تواند امکان ارائه آموزش متناسب با سطح و نیاز هر دانش آموز را افزایش داده و زمینه مشارکت فعال تر آنان در فرایند یادگیری را فراهم سازد.با وجود این ظرفیت ها، استفاده از هوش مصنوعی در آموزش تنها به معنای جایگزین کردن فناوری با معلم نیست؛ بلکه هدف اصلی، ایجاد تعامل موثر میان دانش، تجربه و قضاوت حرفه ای معلم و قابلیت های فناوری است. در صورت استفاده نادرست، وابستگی بیش از اندازه به فناوری، کاهش تعامل انسانی، توجه نکردن به حریم خصوصی دانش آموزان و کاهش مهارت های تفکر مستقل می تواند از چالش های این حوزه باشد. بنابراین، نقش معلم در عصر هوش مصنوعی بیش از گذشته به سمت هدایت گری، تسهیل گری، تحلیل و تربیت دانش آموزان برای استفاده مسئولانه از فناوری حرکت می کند. در چنین شرایطی، مدرسه نیز باید زمینه لازم برای آموزش سواد دیجیتال و هوش مصنوعی، توانمندسازی معلمان و استفاده اخلاقی و هدفمند از فناوری را فراهم کند.هدف از پژوهش پیش رو بررسی نقش و ظرفیت های هوش مصنوعی در بهبود فرایند یاددهی و یادگیری دانش آموزان و تبیین نقش معلم در استفاده موثر، مسئولانه و هدفمند از این فناوری در محیط مدرسه است. نتایج این پژوهش می تواند برای معلمان، مدیران و مسئولان مدارس، دانشجو-معلمان، پژوهشگران حوزه علوم تربیتی و فناوری آموزشی، برنامه ریزان آموزشی و سیاست گذاران نظام تعلیم و تربیت مفید و قابل استفاده باشد.

کلیدواژه ها:

آموزش ، یادگیری ، مدرسه ، دانش آموزان ، معلم ، هوش مصنوعی ، یاددهی