تاثیر فعالیت های آموزشی مسئله محور بر تقویت استقلال یادگیری دانش آموزان

در دهه های اخیر، رویکردهای نوین آموزشی به ویژه یادگیری مسئله محور به عنوان یکی از راهبردهای موثر در پرورش مهارت های خودگردانی و استقلال یادگیری دانش آموزان مورد توجه گسترده قرار گرفته است. استقلال یادگیری به عنوان توانایی فرد در برنامه ریزی، نظارت و ارزیابی فرآیند یادگیری خویش تعریف می شود که در محیط های آموزشی سنتی کمتر فرصت بروز می یابد. یادگیری مسئله محور با قرار دادن دانش آموزان در موقعیت های واقعی و چالش برانگیز، آنان را به جستجوگری، تفکر انتقادی و مسئولیت پذیری در قبال یادگیری خود سوق می دهد. شواهد پژوهشی حاکی از آن است که این رویکرد از طریق تقویت انگیزه درونی، مهارت های فراشناختی و خودتنظیمی، زمینه ساز افزایش استقلال یادگیرندگان می شود. پژوهش های مختلف در سطوح مختلف تحصیلی نشان داده اند که دانش آموزانی که در فعالیت های مسئله محور مشارکت می کنند، توانایی بیشتری در تعیین اهداف یادگیری، انتخاب راهبردهای مناسب و ارزیابی پیشرفت خود دارند. با این حال، میزان اثربخشی این رویکرد تحت تاثیر عواملی چون نقش معلم، طراحی مسئله، محیط یادگیری و ویژگی های فردی یادگیرندگان قرار می گیرد. برخی مطالعات نیز به چالش هایی نظیر زمان بر بودن، نیاز به آموزش معلمان و مقاومت در برابر تغییر اشاره کرده اند. مقاله مروری حاضر با تحلیل و ترکیب یافته های پژوهشی موجود، به بررسی ابعاد نظری و تجربی تاثیر فعالیت های آموزشی مسئله محور بر استقلال یادگیری دانش آموزان می پردازد. نتایج این مرور نشان می دهد که یادگیری مسئله محور در صورت طراحی و اجرای صحیح، می تواند به عنوان یک راهبرد اثربخش در تقویت استقلال یادگیری مورد استفاده قرار گیرد. در پایان، پیشنهادهایی برای پژوهش های آتی و کاربردهای عملی ارائه می شود.

کلیدواژه ها:

یادگیری مسئله محور ، استقلال یادگیری ، خودتنظیمی ، تفکر انتقادی ، فراشناخت