تاثیر جو روان شناختی کلاس بر اضطراب و انگیزش تحصیلی دانش آموزان

جو روان شناختی کلاس درس به عنوان مجموعه ای از ادراکات، احساسات و تعاملات میان معلم و دانش آموزان، نقش تعیین کننده ای در وضعیت هیجانی و انگیزشی فراگیران ایفا می کند. پژوهش های مروری نشان می دهند که جو روان شناختی حمایتگر، امن و مثبت با کاهش اضطراب تحصیلی و افزایش انگیزش درونی و بیرونی دانش آموزان رابطه معناداری دارد؛ در حالی که جو روان شناختی کنترل گر، تنش زا و طردکننده موجب تشدید اضطراب، کاهش خودکارآمدی و افت انگیزش تحصیلی می شود. در این مقاله مروری، با جست وجو در پایگاه های علمی معتبر و بررسی مطالعات انجام شده در دو دهه اخیر، ابعاد مختلف جو روان شناختی کلاس شامل حمایت معلم، امنیت روانی، عدالت آموزشی، مشارکت و بازخورد سازنده بررسی شده است. یافته ها حاکی از آن است که ادراک دانش آموزان از جو کلاس، واسطه ای مهم میان روش های تدریس معلم و پیامدهای تحصیلی آنان محسوب می شود. همچنین مشخص شد که اضطراب تحصیلی و انگیزش تحصیلی دو سازه مرتبط اما متمایزند که تحت تاثیر عوامل محیطی، اجتماعی و فردی قرار می گیرند. جو روان شناختی مطلوب می تواند با ارضای نیازهای روان شناختی بنیادین (خودمختاری، شایستگی و ارتباط) به کاهش اضطراب و تقویت انگیزش بیانجامد. در مقابل، جو نامطلوب با ایجاد فشار، ارزیابی منفی و عدم حمایت، زمینه ساز اضطراب و بی انگیزگی می شود. نقش معلم به عنوان معمار جو کلاس و مهارت های ارتباطی او در این فرآیند بسیار کلیدی است. همچنین تفاوت های فردی دانش آموزان مانند عزت نفس، کمال گرایی و سبک های مقابله ای در شدت تاثیرپذیری آنان از جو کلاس موثرند. بر اساس این مرور، طراحی مداخلات آموزشی و روان شناختی برای بهبود جو کلاس می تواند به عنوان راهبردی موثر در کاهش اضطراب و افزایش انگیزش تحصیلی دانش آموزان به کار رود. در نهایت، پیشنهاد می شود پژوهش های آینده به مطالعات طولی، بین فرهنگی و مداخله ای با تمرکز بر نقش تعدیل گر متغیرهای فردی و بافتاری بپردازند.

کلیدواژه ها:

جو روان شناختی کلاس ، اضطراب تحصیلی ، انگیزش تحصیلی ، حمایت معلم ، نیازهای روان شناختی