تحلیل علل حریق در انبارهای مواد شیمیایی صنعتی

حریق در انبارهای مواد شیمیایی صنعتی یکی از بحرانی ترین رویدادهایی است که می تواند پیامدهای فاجعه بار انسانی، زیست محیطی و اقتصادی به همراه داشته باشد. برخلاف تصور رایج که آتش سوزی در چنین مکان هایی را صرفا نتیجه یک عامل منفرد می پندارد، شواهد تجربی نشان می دهد که این رویدادها غالبا حاصل هم افزایی چندین عامل درهم تنیده هستند که در یک زنجیره علی پیچیده به وقوع حریق منتهی می شوند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل نظام مند علل حریق در انبارهای مواد شیمیایی صنعتی انجام شده و درصدد پاسخ به این پرسش اصلی است که چه عوامل ساختاری، عملیاتی و مدیریتی در بروز این حوادث نقش دارند و سهم نسبی هر یک از این عوامل چگونه ارزیابی می شود. برای دستیابی به این هدف، از رویکرد کیفی مبتنی بر تحلیل محتوای گزارش های رسمی حوادث، اسناد فنی و مطالعات پیشین استفاده شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که عوامل الکتریکی و استاتیکی، واکنش های خودبه خودی و تجزیه ای مواد، ناسازگاری شیمیایی در ذخیره سازی، نقص در سیستم های اطفاء حریق، و ضعف در مدیریت ایمنی و آموزش پرسنل، پنج دسته علل اصلی محسوب می شوند که در بسیاری از موارد به صورت هم زمان و تقویت کننده یکدیگر عمل می کنند. تحلیل عمیق تر نشان می دهد که ریشه بسیاری از این علل را باید در ضعف نظام های مدیریت ایمنی و فرهنگ سازمانی جستجو کرد تا صرفا در نقص های فنی. نتایج این پژوهش می تواند به تدوین راهبردهای پیشگیرانه موثرتر و بازنگری در استانداردهای ذخیره سازی مواد شیمیایی کمک کند.

کلیدواژه ها:

حریق انبار ، مواد شیمیایی صنعتی ، ایمنی شیمیایی ، ناسازگاری مواد ، مدیریت ریسک