بررسی نقش معاونان آموزشی در شکل گیری فرهنگ همکاری و مشارکت حرفه ای دبیران

فرهنگ همکاری و مشارکت حرفه ای دبیران به عنوان یکی از مولفه های کلیدی اثربخشی مدارس و بهبود کیفیت یادگیری دانش آموزان، تحت تاثیر عوامل متعددی شکل می گیرد که در این میان نقش معاونان آموزشی به عنوان رهبران میانی و تسهیل گران فرآیندهای آموزشی حائز اهمیت است. مقاله مروری حاضر با هدف بررسی نقش معاونان آموزشی در شکل گیری فرهنگ همکاری و مشارکت حرفه ای دبیران تدوین شده و به روش مروری-تحلیلی به بررسی ادبیات پژوهشی موجود در این حوزه پرداخته است. یافته های حاصل از بررسی منابع نشان می دهد که معاونان آموزشی از طریق ایجاد فضای اعتماد و احترام متقابل، تسهیل جلسات هم اندیشی و تبادل تجربیات، حمایت از یادگیری حرفه ای مشترک، توانمندسازی دبیران در تصمیم گیری های آموزشی، ایجاد ساختارهای مشارکتی مانند درس پژوهی و پژوهش عمل، و الگوسازی رفتارهای همکارانه، نقش تعیین کننده ای در نهادینه سازی فرهنگ همکاری ایفا می کنند. همچنین عواملی مانند سبک رهبری توزیع شده، مهارت های ارتباطی و بین فردی معاونان، حمایت سازمانی مدیران، و شرایط ساختاری و فرهنگی مدرسه به عنوان میانجی های این رابطه شناسایی شده اند. بررسی ها نشان می دهد که فقدان صلاحیت های حرفه ای لازم در معاونان آموزشی، تمرکز بر وظایف اداری و بوروکراتیک به جای رهبری آموزشی، و نبود ساختارهای حمایتی مناسب، از موانع اصلی تحقق فرهنگ همکاری در مدارس محسوب می شود. در نهایت، مقاله حاضر با ارائه یک چارچوب مفهومی جامع، پیشنهادهایی برای توانمندسازی معاونان آموزشی در راستای ایفای نقش تسهیل گری و رهبری مشارکتی ارائه می دهد و بر ضرورت بازنگری در نظام آموزش و بهسازی منابع انسانی مدارس تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

معاون آموزشی ، فرهنگ همکاری ، مشارکت حرفه ای ، رهبری آموزشی ، یادگیری حرفه ای مشترک.