طراحی و اعتبارسنجی الگوی آموزش نگاه عکاسانه انتقادی با تاکید بر تقویت سواد بصری و تفکر انتقادی دانش آموزان هنرستان

پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتبارسنجی الگوی آموزش نگاه عکاسانه انتقادی با تاکید بر تقویت سواد بصری و تفکر انتقادی دانش آموزان هنرستان انجام شد. روش پژوهش آمیخته از نوع اکتشافی متوالی بود. در بخش کیفی از روش تحلیل مضمون و در بخش کمی از روش شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل استفاده شد. جامعه آماری بخش کیفی شامل متخصصان برنامه ریزی درسی، آموزش هنر و عکاسی بود که ۱۵ نفر به روش هدفمند انتخاب شدند. جامعه آماری بخش کمی شامل کلیه دانش آموزان پسر هنرستان های فنی و حرفه ای شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ بود که ۶۰ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل مصاحبه نیمه ساختاریافته و پرسشنامه محقق ساخته سواد بصری و تفکر انتقادی بود که روایی محتوایی آن ها توسط متخصصان تایید و پایایی به ترتیب ۰٫۸۷ و ۰٫۸۴ محاسبه شد. الگوی پیشنهادی شامل شش مولفه اصلی: مبانی نظری نگاه انتقادی، مهارت های خوانش بصری، تحلیل گفتمان تصویری، تولید و بازآفرینی اثر، نقد گروهی و ارزشیابی تاملی بود. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که اجرای الگوی طراحی شده بر سواد بصری و تفکر انتقادی دانش آموزان گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل تاثیر معناداری داشته است. اعتبارسنجی الگو نیز با استفاده از نظرات متخصصان و محاسبه شاخص های CVR و CVI مطلوب ارزیابی شد.

کلیدواژه ها:

نگاه عکاسانه انتقادی ، سواد بصری ، تفکر انتقادی ، هنرستان ، الگوی آموزشی.