بازاندیشی در امکان سقوط قصاص از جانی در موارد تحریک شدید یا ظلم و عدوان مجنی علیه

از آنجا که جان آدمی دارای ارزش بوده و شرع و قانون از حفظ نفس آدمی حمایت فراوان می کنند ولی در برخی موارد قانونی که منجر به رفع مسولیت کیفری از افراد می گردد می توان خلاهایی را جهت مبرا کردن جانی از مجازات عمل خود پیدا نمود. اصولا ظلم و عدوان یا به عبارتی اکراه که موجب سلب اختیار از فرد گردد از موارد رافع مسولیت کیفری است اما خوشبختانه این مهم در مورد قتل صدق نمی نماید. به همین منظور با هدف بازاندیشی در سقوط مجازات از جانی در موارد تحریک و عدوان به انجام این مقاله پرداخته ایم. تحریک منجر به قتل از سوی بزه دیده به دلیل ایجاد برانگیختگی و تهییج روحی در مرتکب و انجام قتل به دنبال آن، شایسته برخوردی متفاوت است. از جمله شرایطی که مرتکب را شایسته تخفیف و رافع مسئولیت می داند: تحریک آمیز بودن رفتار و گفتار بزه دیده، حضور فیزیکی و مستقیم در صحنه ارتکاب، عمدی بودن یا غیرعمدی بودن تحریک و وجود ضابطه نوعی و شخصی به ترتیب نسبت به رفتار مجرمانه و فرد مرتکب می باشد. اما مواد ۳۷۵ و ۳۷۹ قانون مجازات اسلامی صراحتا در مورد اکراه و یا به عبارتی ظلم و عدوان پرداخته و رافعیت را در مورد جنایات از این موضوع سلب نموده است. همچنین در تفسیر آیات ۱۰۶ سوره نحل و ۱۹۵ سوره بقره نیز به موارد رفع مسولیت از مکره و استثنائات آن پی خواهیم برد و این بیانگر اهمیت مبحث حفظ جان آدمی و رفع مسولیت از افراد در شرایط خاص خواهد بود.

کلیدواژه ها:

سقوط قصاص ، تحریک شدید ، مجنی علیه ، بزهکار ، ظلم و عدوان