بررسی اثر ترکیب هیئت مدیره و ساختار مالکیت بر درماندگی مالی شرکت ها

هدف: سازوکارهای حاکمیت شرکتی، به ویژه ترکیب هیئت مدیره و ساختار مالکیت، نقشی حیاتی در ثبات مالی شرکت ها ایفا می کنند. هدف این مطالعه، بررسی تاثیر ویژگی های هیئت مدیره (اندازه و استقلال)، کمیته حسابرسی (اندازه و استقلال) و ساختار مالکیت (تمرکز، نهادی و مدیریتی) بر احتمال وقوع درماندگی مالی در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه آماری پژوهش، شامل کلیه شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در بازه زمانی ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۳ است که با روش حذف سیستماتیک، نمونه ای متشکل از ۱۶۵ شرکت (۱۳۲۰ سال-شرکت) انتخاب شد. داده ها با استفاده از روش داده های ترکیبی (تابلویی) تجزیه و تحلیل و برای آزمون فرضیه ها از رگرسیون لاجیت استفاده گردید. یافته ها: یافته های حاصل از برآورد مدل رگرسیون لاجیت نشان دهنده وجود رابطه منفی و معنادار بین احتمال وقوع درماندگی مالی با هر یک از متغیرهای اندازه هیئت مدیره، استقلال اعضای هیئت مدیره، اندازه کمیته حسابرسی و استقلال اعضای کمیته حسابرسی است. در مقابل، رابطه تمرکز مالکیت با احتمال درماندگی مالی مثبت و معنادار است. با این حال، رابطه مالکیت نهادی و مالکیت مدیریتی با درماندگی مالی معنادار نبود نتیجه گیری: یافته های این پژوهش بر اهمیت تقویت سازوکارهای داخلی حاکمیت شرکتی، به ویژه استقلال و اثربخشی هیئت مدیره و کمیته حسابرسی، در پیشگیری از درماندگی مالی تاکید دارد. همچنین، نتایج هشداردهنده در مورد تاثیر تمرکز مالکیت، لزوم توجه سیاست گذاران و نهادهای ناظر به توزیع غیرمتمرکز مالکیت برای کاهش ریسک مالی را نشان می دهد. این نتایج می تواند راهنمای مفیدی برای سرمایه گذاران، مدیران و تنظیم کنندگان بازار سرمایه باشد. دانش افزایی: این پژوهش با به کارگیری رگرسیون لاجیت در چارچوب داده های تابلویی، مسیر اثرگذاری تمرکز مالکیت بر افزایش ریسک درماندگی را روشن تر کرده و مبنایی کاربردی برای پایش نظارتی، طراحی سیاست های مالکیتی و تصمیم گیری سرمایه گذاران فراهم می سازد.

کلیدواژه ها:

درماندگی مالی ، ترکیب هیئت مدیره ، ساختار مالکیت