مدل وضعیت، مواجهه، اثر و اقدام (SEEA): چارچوبی برای هدایت پژوهش های بهداشت محیط به سمت نیازهای سلامت عمومی

سلامت عمومی به طور فزاینده ای تحت تاثیر تعامل پیچیده میان محیط زیست، جمعیت و نظام های اجتماعی قرار دارد. با وجود ظرفیت گسترده پژوهش های بهداشت محیط، یکی از چالش های مهم، فاصله میان تولید داده های علمی و تبدیل آن ها به شواهد قابل استفاده برای سیاست گذاری و مداخلات سلامت محور است. مدل وضعیت، مواجهه، اثر و اقدام (SEEA)، با الهام از چارچوب DPSEEA سازمان جهانی بهداشت، چارچوبی مفهومی برای هدایت پژوهش های بهداشت محیط از مطالعات منفرد و عمدتا توصیفی به سوی پژوهش های مسئله محور، مبتنی بر شواهد و تصمیم ساز ارائه می کند. در این مدل، ابتدا وضعیت محیط زیست و عوامل خطر، سپس میزان و الگوی مواجهه جمعیت، پیامدهای سلامت و در نهایت اقدامات اصلاحی و مداخلات مورد بررسی قرار می گیرند. این رویکرد امکان برقراری پیوند نظام مند میان داده های محیطی، مواجهه انسانی، پیامدهای سلامت و تصمیم گیری را فراهم می سازد و می تواند به اولویت بندی مسائل، ارزیابی اثربخشی مداخلات و بهبود مستمر سیاست ها کمک کند. مدل SEEA همچنین بر تعامل میان دانشگاه ها، دستگاه های اجرایی و نهادهای سیاست گذار تاکید دارد. به کارگیری این چارچوب می تواند ظرفیت پژوهشی دانشگاه های علوم پزشکی را در جهت تولید شواهد کاربردی و راهکارهای مبتنی بر شواهد برای پیشگیری از بیماری، ارتقای سلامت عمومی و پاسخ به چالش های پیچیده محیط زیستی تقویت کند.

کلیدواژه ها:

SEEA model ، Environmental health ، Human exposure ، Health effects ، Evidence-based research ، مدل SEEA ، بهداشت محیط ، مواجهه انسانی ، پیامدهای سلامت ، پژوهش مبتنی بر شواهد