ارزیابی ریسک سلامت ناشی از فلزات سنگین در سبزیجات برگ دار آبیاری شده با آب چاه در شهر ری، تهران

زمینه و هدف: سبزیجات منبع اصلی مواد مغذی برای انسان هستند، اما مصرف سبزیجات آلوده می تواند منجر به بروز بیماری های مختلف شود. هدف این مطالعه بررسی غلظت فلزات سنگین در سبزیجات برگی و ارزیابی ریسک سلامتی (غیرسرطان زا و سرطان زا) ناشی از مصرف آنها بود که با شاخص هایی مانند جذب روزانه، ضریب خطر هدف، شاخص خطر، خطر افزایش سرطان در طول عمر و خطر کلی سرطان اندازه گیری شد. روش بررسی: در این مطالعه، ۱۸۰ نمونه سبزی شامل ترخون، تره، شاهی، ریحان، مرزه و نعناع از ۱۰ مزرعه فعال سبزی کاری در شهرستان ری جمع آوری شد (از هر نوع سبزی، حداقل ۱۰ نمونه با سه بار تکرار). غلظت فلزات کادمیوم، نیکل، سرب و روی با استفاده از دستگاه جذب اتمی اندازه گیری گردید. یافته ها: میانگین غلظت کادمیوم، نیکل، سرب و روی به ­ترتیب ۰/۲۲±۰/۳، ۲/۰۲±۵/۹۱، ۸/۳۸±۱۸/۰۹ و kg/mg ۳۴/۰۲±۹۹/۸۸ به دست آمد. مقادیر ضریب خطر هدف برای کادمیوم، نیکل و روی کمتر از یک محاسبه شد که نشان می دهد مصرف این سبزیجات برای هیچ یک از گروه های سنی خطری ایجاد نمی کند. مقدار شاخص خطر نیز بیش از یک بود (۳۳/۴۴ برای کودکان و ۲۰/۸۶ برای بزرگسالان)، که نشان دهنده اثرات نامطلوب سلامتی ناشی از مصرف سبزیجات برگ دار آبیاری شده با آب چاه در شهر ری است. نتیجه گیری: غلظت فلزات سنگین کادمیوم، نیکل، سرب و روی در سبزیجات کشت شده در جنوب تهران متفاوت بود و مصرف آنها می تواند ریسک سرطان زایی و غیرسرطان زایی بالقوه ایجاد کند. یافته ها بر پایش منظم، مدیریت بهینه آب و خاک و کاهش آلودگی تاکید می کند. مطالعات تکمیلی برای بررسی سایر فلزات سنگین و اثرات آنها بر دیگر محصولات کشاورزی توصیه می شود. .

کلیدواژه ها:

Heavy metals ، Edible vegetables ، Irrigation water ، Risk assessment ، Hazard index ، فلزات سنگین ، سبزیجات خوراکی ، آب آبیاری ، ارزیابی ریسک ، شاخص خطر