برآورد تحلیلی طیف پرتو گامای گسیلی در روش PGNAA برای کانه بوکسیت معدن جاجرم

روش فعال سازی نوترونی گاماهای گسیلی آنی (PGNAA) در آنالیز کمی و کیفی عنصری نمونه ، یک روش سریع، غیر مخرب و بخوبی توسعه یافته ای است ودر حوزه های پژوهشی مربوط به داروسازی، صنعت و معدن بکار برده می شود. یکی از مهمترین قسمت های این روش، تجزیه و تحلیل طیف پرتوگامای حاصله است. در حال حاضر با ۴ روش: آزمون تجربی مستقیم، شبیه سازی مونت کارلو، شبکه عصبی و برآورد تحلیلی می توان این طیف را بدست آورد و یا تجزیه و تحلیل کرد. روش برآورد تحلیلی طیف پرتو گاما که موضوع اصلی این پژوهش است در واقع شبیه سازی طیف بر اساس اصول و بنیان های فیزیکی برهمکنش نوترون های گرمایی با هسته عناصر موجود در نمونه و اصول و بنیان های فیزیکی برهمکنش فوتون های گامای گسیلی از نمونه فعال سازی شده با ماده درون آشکارساز مورد نظر است. مزایای این شبیه سازی عبارتند از: تعیین دقیق موقعیت قله های عناصر در طیف شامل: قله های اصلی، قله های تک فراری و دو فراری، تعیین همپوشانی قله های کوچک تر توسط قله های بزرگتر و تعیین اجزاء اصلی در شکل طیف حاصل از در هم رفتگی قله چند عنصر با هم. هدف دیگراین پژوهش بدست آوردن آشکار ساز مناسبی برای طیف سنجی در آزمون (PGNAA) از کانه نمونه بوکسیت معدن جاجرم بمنظور تعیین درصد (Al۲O۳) و) (SiO۲ بوده است. بنابراین طیف تحلیلی حاصل از روش (PGNAA) بر روی نمونه، بوسیله سه آشکار ساز (NaI) ، (HPGO) و (BGO) بدست آورده ومقایسه شده اند. با بررسی طیف های تحلیلی سه آشکارساز، آشکار ساز مناسب برای این کار نوع (NaI) تشخیص داده شده است.

کلیدواژه ها:

برآورد تحلیلی طیف ، کانه نمونه بوکسیت ، اکسید آلومینیوم و اکسید سیلیسیم ، آشکار ساز NaI