خوانش دلوزی «باده» در غزلیات حافظ: گشایش افق های تازه در حافظ پژوهی

باده، به مثابه عنصری محوری در شعر حافظ، به دلیل ماهیت سیال، چندوجهی و غیرقابل تقلیل به یک معنای ثابت، به عنوان کانون این پژوهش انتخاب شده است. در این راستا، مفاهیم برگرفته از اندیشه ژیل دلوز همچون تفاوت و تکرار، صیرورت، قلمروزدایی و غیره، متناسب با مفهوم چندگانه «باده» در ابیات حافظ بررسی شده اند. نویسندگان در این مقاله با بهره گیری از مفاهیم فلسفی دلوز، خوانشی نوین از جایگاه «باده» در غزلیات حافظ را پیشنهاد می کنند و با عبور از ساختار عمودی سنتی غزل، به تحلیل افقی ابیات بر پایه ایده های «ریزوم» و «بس گانگی» می پردازند. این پژوهش نشان می دهد که خوانش دلوزی، پیوندی میان ادبیات کلاسیک فارسی و فلسفه پست مدرن برقرار می کند، ضمن آنکه بر ظرفیت بینامتنی و چندصدایی شعر حافظ تاکید می-ورزد. این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی انجام گرفته است که در آن خواجه حافظ، به عنوان شاعری که از اندیشه ریزوماتیک بهره می برد، از دوگانگی های مرسوم اندیشه کهن، فراتر می رود.

کلیدواژه ها:

فلسفه پست مدرن ، دلوز ، حافظ ، باده ، صیرورت