مواجهه گفتمانی با معشوق فرنگی در ادبیات فارسی

معشوق در ادبیات فارسی غالبا هویت ایرانی دارد و رمزگان و نشانه های زیبایی پیکرین او هم برگرفته از معیارهای زیبایی شناسی ایرانی است. با وجود این، گونه های دیگری از معشوق در جغرافیای خیال و ادبیات فارسی، غیرایرانی هستند که ممکن است عربی، هندی، ترکی یا فرنگی باشند. در گفتمان ملی گرایی از این ها به «دیگری» تعبیر می شود. بخشی از فرآیند شناخت ما از «دیگری» نسبت به «خود» برآیند بدن آگاهی و دریافت های بدن مند است؛ چه بدن طبیعی باشد و چه بدن فرهنگی. با وجود پژوهش های بسیاری که موضوع آن ها بررسی سیمای معشوق در ادبیات فارسی است، هیچ کدام آن ها به چیستی و چگونگی گونه فرنگی آن نپرداخته اند. پرسشی که در آغاز این بحث ما را به کاوش واداشت، این بود که معشوق فرنگی کیست؟ و در ادبیات فارسی چگونه بازنمایی شده است؟ این پرسش، پرسش های دیگری را هم به ذهن متبادر می کند که در ضمن مقاله به آن ها می پردازیم. یافته های تحقیق نشان می دهد که تصویر معشوق فرنگی تفاوتی با معشوق ایرانی ندارد و همان رمزگان و نشانه های زیبایی پیکرین که معشوق ایرانی دارد برای معشوق فرنگی هم به-کاررفته است. افزون بر این، بیشترین نمود معشوق فرنگی در شاخه شعر و به ویژه زیرژانر غزل عاشقانه است.

کلیدواژه ها:

غزل عاشقانه ، معشوق فرنگی ، زیبایی پیکرین ، تحلیل گفتمان