اثربخشی رفتاردرمانی دیالکتیک بر نشخوار فکری و احساس حقارت دختران نوجوان با سابقه رفتارهای خودآسیب رسان

زمینه و هدف: نوجوانان نسل حاضر با مشکلات رفتاری و روانی روزافزونی مواجه اند که لازم است توجه بالینی فراوانی به آنان شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی رفتاردرمانی دیالکتیک در نشخوار فکری و احساس حقارت دختران نوجوان با سابقه رفتارهای خودآسیب رسان انجام شد. مواد و روش ها: روش پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی، از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه گواه و دوره پیگیری دوماهه بود. جامعه آماری پژوهش حاضر را نوجوانان دختر دارای رفتارهای خودآسیب رسان مراجعه کننده به مراکز مشاوره آموزش وپرورش شهر اصفهان در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ تشکیل دادند. در این پژوهش ۳۵ نوجوان دختر خودآسیب رسان با روش نمونه گیری غیرتصادفی هدفمند انتخاب و با شیوه تصادفی در گروه های آزمایش و گواه جایگزین شدند (۱۸ نوجوان در گروه آزمایش و ۱۷ نوجوان در گروه گواه). نوجوانان حاضر در گروه آزمایش، رفتاردرمانی دیالکتیک را طی ده هفته در ده جلسه نود دقیقه ای دریافت کردند. در این پژوهش از پرسش نامه رفتارهای خودآسیب رسان (SHBQ)، نشخوار فکری (RQ) و احساس حقارت (IFQ) استفاده شد. داده ها با تحلیل واریانس آمیخته با استفاده از نرم افزار آماری SPSS، نسخه ۲۳، تجزیه وتحلیل شد. یافته ها: نتایج نشان داد که رفتاردرمانی دیالکتیک در نشخوار فکری (۰۰۰۱/۰>P) و احساس حقارت (۰۰۰۱/۰>P) نوجوانان دختر با رفتارهای خودآسیب رسان تاثیر معنادار دارد. نتیجه گیری: براساس یافته های پژوهش، رفتاردرمانی دیالکتیک با به کارگیری آموزش روش درک هیجان، خودگویی های مثبت درباره هیجان ها، آموزش مهارت کاهش آسیب پذیری جسمانی، اتخاذ تصمیماتی درباره مهارت کاهش آسیب پذیری شناختی و آموزش مهارت های تحمل پریشانی، می تواند به عنوان روشی کارآمد برای کاهش نشخوار فکری و احساس حقارت دختران نوجوان با سابقه رفتارهای خودآسیب رسان استفاده شود.

کلیدواژه ها:

Adolescent Girls ، Dialectical Behavior Therapy ، Inferiority Feeling ، Rumination ، Self-Harming Behaviors ، : احساس حقارت ، دختران نوجوان ، رفتارهای خودآسیب رسان ، رفتاردرمانی دیالکتیک ، نشخوار فکری