اثر ساختاری سبک های دلبستگی ناایمن بر علائم وسواسی جبری رابطه ای: نقش واسطه ای ذهنی سازی

زمینه و هدف: اختلال وسواسی جبری رابطه ای با تردید درباره شریک عاطفی مشخص می شود و می تواند بنیان روابط زوجی را تضعیف کند. براساس نظریه دل بستگی، الگوهای ناایمن اولیه می توانند با ایجاد نقص در ظرفیت ذهنی سازی، بستر مناسبی برای بروز این علائم فراهم کنند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش واسطه ای ذهنی سازی در رابطه بین سبک های دل بستگی ناایمن و علائم وسواسی جبری رابطه ای انجام شد. مواد و روش ها: این پژوهش توصیفی هم بستگی از نوع معادلات ساختاری است. جامعه آماری شامل زنان متاهل شهر بابل در سال ۱۴۰۴ بود که ۳۱۵ نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس وسواسی جبری رابطه ای قومیان و همکاران (۲۰۲۱)، پرسش نامه تجدیدنظرشده تجربه روابط نزدیک برنان و همکاران (۱۹۹۸) و پرسش نامه ذهنی سازی دیمیترییچ و همکاران (۲۰۱۸) بود. داده ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS-۲۶ و AMOS-۲۴ تحلیل شدند. یافته ها: یافته ها نشان داد که سبک دل بستگی اجتنابی (۲۴/۰β=) و اضطرابی (۳۶/۰β=) در علائم وسواسی جبری رابطه ای اثر مستقیم و معناداری دارد. همچنین، اثر مستقیم سبک دل بستگی اجتنابی (۱۹/۰-β=) و اضطرابی (۴۷/۰-β=) در ذهنی سازی و اثر ذهنی سازی (۳۱/۰-β =) در علائم وسواسی جبری رابطه ای نیز معنادار شدند. طبق نتایج، ذهنی سازی رابطه بین سبک دل بستگی اضطرابی (۱۴۷/۰=β؛ ۰۱/۰>P) و اجتنابی (۰۶۱/۰=β؛ ۰۱/۰>P) را با علائم وسواسی جبری رابطه ای واسطه می کند و مدل برازش مطلوبی دارد (۹۷/۰CFI=، ۹۴/۰GFI=، ۹۶/۰NFI=، ۹۷/۰IFI= و ۰۷۶/۰RMSEA=). نتیجه گیری: دل بستگی ناایمن با کاهش ظرفیت ذهنی سازی، علائم وسواس رابطه ای را تشدید می کند و این یافته بر ضرورت مداخلات متمرکز بر ذهنی سازی در درمان های زوجی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

Insecure Attachment Style ، Mentalization ، Relationship Obsessive-Compulsive Symptoms ، سبک دل بستگی ناایمن ، ذهنی‎سازی ، علائم وسواسی جبری رابطه ای