تحلیل استراتژیک تجارت پسته ایران در بازارهای بین المللی با مدل تلفیقی استاکلبرگ، بازی همزمان و کرنو

این پژوهش با هدف تحلیل رقابت استراتژیک در بازار جهانی پسته و تبیین راهبردهای بهینه ایران، پنج بازیگر اصلی یعنی ایران، آمریکا، چین، اتحادیه اروپا و امارات را در یک چهارچوب ترکیبی نظریه بازی ها بررسی می کند. مدل پیشنهادی شامل سه لایه است: (۱) مدل استاکلبرگ که در آن، ایران به عنوان رهبر قیمت گذار عمل می کند؛ (۲) مدل کورنو که آمریکا و چین در آن تصمیمات مقداری خود را به طور همزمان اتخاذ می کنند، و (۳) بازی همزمان نش که اتحادیه اروپا (با نقش تنظیم گری تجاری) و امارات (با نقش تسهیل لجستیک) در آن اثرگذارند. این چهارچوب، قادر است که اثر متغیرهایی چون قیمت جهانی، هزینه های لجستیک، سطح فرآوری محصول، کیفیت پسته، تحریم ها و تعرفه های تجاری را بر سهم بازار و درآمد صادراتی ایران شبیه سازی و کمی سازی کند. یافته ها نشان می دهد که ارتقاء کیفیت محصول، کاهش موانع تجاری، بهبود بسته بندی و فرآوری، و بهینه سازی زنجیره تامین، مهم ترین عوامل حفظ و افزایش سهم ایران در بازار جهانی هستند. همچنین، توسعه بازارهای نوظهور و اتخاذ استراتژی های انعطاف پذیر قیمت گذاری، توان مقابله ایران با رقابت فزاینده آمریکا و چین را تقویت می کند. پیشنهادهای سیاستی حاصل از این مطالعه شامل سرمایه گذاری هدفمند در زیرساخت های صادراتی، تسهیل دسترسی به بازارهای هدف، ارتقاء استانداردهای بین المللی کیفیت، و کاهش هزینه های مبادله و حمل ونقل است. نوآوری اصلی پژوهش، در ترکیب سه رویکرد بازی های استراتژیک برای مدل سازی یک بازار کشاورزی واقعی تحت شرایط تحریم است. این مدل، نه تنها ابزار پیش بینی پیامد سیاست ها را فراهم می کند، بلکه به عنوان یک راهنمای عملی برای سیاست‎گذاران و فعالان صنعت کشاورزی در طراحی و اجرای استراتژی های تجاری، قابل استفاده است.

کلیدواژه ها:

بازار جهانی پسته ، تصمیمات قیمت گذاری و مقدار ، مدل تلفیقی ، استاکلبرگ ، بازی همزمان و کورنو