نظام بیمه سلامت کشورهای منتخب منا: چالش ها، اصلاحات و شواهد تجربی از مدل های FMOLS و DOLS

این پژوهش، با هدف ارزیابی تطبیقی تاثیر تفاوت های نهادی و مالی نظام های بیمه سلامت بر پرداخت مستقیم از جیب در چهار کشور ایران، عمان، امارات متحده عربی و عربستان سعودی انجام شده است. از داده های تابلویی سالانه ۲۰۰۲-۲۰۲۲ استفاده و برای برآورد رابطه بلندمدت و رفع چالش های ناپایی و بررسی استحکام نتایج، از دو روش FMOL و DOLS با اثرات ثابت مقطعی و زمانی بهره گرفته شده است. نتایج نشان می دهد، افزایش تولید ناخالص داخلی و نیز افزایش سهم مخارج دولت از سلامت، با کاهش معنادار پرداخت های مستقیم از جیب همراه است؛ گسترش طرح های عمومی بیمه نیز کاهش معنادار پرداخت های مستقیم را توضیح می دهد، درحالی که رشد سهم جمعیت سالمند، اثر افزایشی بر پرداخت های مستقیم از جیب دارد. برآیند شواهد کمی و مقایسه نهادی، دلالت می کند که اتکا به پرداخت های عمومی و پوشش بیمه ای کارآمد، شرط لازم برای تقویت حفاظت مالی خانوارها است. پیام سیاستی مشخص برای ایران، آن است که با افزایش تدریجی سهم مخارج عمومی سلامت و تعمیق پوشش بیمه ای و حرکت به سمت بیمه سلامت همگانی با تاکید و طراحی بسته های ویژه سالمندی، می توان بار پرداخت های مستقیم از جیب را به طور پایدار کاهش داد.

کلیدواژه ها:

بیمه سلامت ، پرداخت از جیب ، پوشش همگانی سلامت ، داده های تابلویی