<span lang="FA">خوانشی نو از آیات ده گانه سوره عبس در سازگاری با عصمت پیامبر (ص)

چالش پیرامون مخاطب ده آیه آغازین سوره «عبس» همواره یکی از مباحث جنجالی در میان مفسران بوده است؛ چرا که مفاد ظاهر آیات با آموزه عصمت مطلق پیامبر اکرم (ص) ناسازگار به نظر می رسد. در این راستا، گروهی از مفسران با هدف صیانت از عصمت، مخاطب آیات را شخصی غیر از پیامبر (ص) معرفی کرده اند. در مقابل، مفسرانی دیگر مخاطب را شخص نبی مکرم (ص) دانسته، اما یا از تبیین ناسازگاری آن با عصمت بازمانده و یا به توجیهاتی قابل خدشه روی آورده اند. پژوهش حاضر با هدف رفع این تعارض و ارائه خوانشی نو، به نقد و بررسی دیدگاه های موجود پرداخته است. روش تحقیق در این مقاله، توصیفی تحلیلی با تکیه بر استدلال های درون متنی و تحلیل نظام مند سیاق است. یافته های تحقیق نشان می دهد که با تکیه بر دلایل حجیت ظواهر قرآن و با استناد به ۳۶ آیه دیگر که در آن ها پیامبر (ص) به صورت مستقیم یا غیرمستقیم از حرص مفرط بر هدایت افراد پندناپذیر نهی شده اند، می توان الگویی جامع ارائه داد. بر این اساس، آیات سوره عبس نه در مقام توبیخ، بلکه در مقام تبیین اولویت های تبلیغی است. نتایج نشان می دهد که ضمایر در آیات موهم عدم عصمت پیامبر(ص)دراین سوره، بی شک خطاب به پیامبر (ص) است و تعارض این دیدگاه با عصمت پیامبر (ص)، هماهنگ با هندسه کلی قرآن،بر طرف می گردد.

کلیدواژه ها:

عبس ، عتاب ، عصمت پیامبر (ص) ، آیات هم مضمون ، سیاق