واکاوی جایگاه مفهوم ایدئولوژی در مطالعات مدیریت و سازمان؛ مروری دامنه ای

پژوهش حاضر با هدف تبیین جایگاه مفهومی ایدئولوژی در مطالعات مدیریت و سازمان، به تحلیل نظام مند تحولات نظری، جغرافیایی و تطور زمانی مرتبط با این مفهوم از سال ۱۹۶۱ الی ۲۰۲۴ پرداخته است. با تکیه بر روش مرور دامنه ای و تحلیل محتوای کیفی ۱۱۱ سند علمی شامل مقالات، کتاب ها و پایان نامه ها، گونه شناسی نه گانه ای از رویکردهای غالب مطالعاتی نسبت به ایدئولوژی در مطالعات دانش مدیریت استخراج گردیده است. یافته ها نشان می دهد که ایدئولوژی از یک مفهوم صرفا سیاسی در نیمه اول قرن بیستم، به متغیری چندوجهی در تحلیل های مدیریتی تحول یافته که ابعاد مفهومی متنوعی همچون سلطه، مشروعیت، تفسیر، نقد، انسجام بخشی، منطق هنجاری، فانتزی، تدوین کلان راهبردها و مزیت رقابتی اجتماعی را دربر می گیرد. برخلاف دیدگاه های خطی، نتایج پژوهش حاضر حاکی از همزیستی هم زمان این رویکردها و تنوع جغرافیایی آن ها در فضای پژوهشی است. همچنین تاکید این مطالعه بر نقش ایدئولوژی در خلق مزیت رقابتی و راهبردهای کلان ملی، از جمله نوآوری های آن در قلمروی دانشی است. همچنین، این پژوهش با نگاهی میان رشته ای و انتقادی، بر اهمیت توسعه نظریه پردازی در حوزه مدیریت و سازمان در بسترهای متنوع فرهنگی و سیاسی مبتنی بر ایدئولوژی بومی را مورد توجه قرار می دهد.

کلیدواژه ها:

ایدئولوژی ، مزیت رقابتی اجتماعی ، مرور دامنه ای ، کلان راهبرد ، مدیریت و سازمان