<span dir="RTL" lang="FA">بازنگری<span lang="FA"> <span dir="RTL"> طالع <span dir="RTL">خاقانی: پژوهشی <span dir="RTL"> درباره <span dir="RTL">برخی تصاویر <span dir="RTL">نجومی <span dir="RTL">در شعر <span dir="RTL">خاقانی

خاقانی در اشعارش، مجموعا، نه بار به برج طالع خود اشاره کرده است، اما گاهی برج طالعش را سرطان و گاهی اسد گفته است. شارحان خاقانی، برج اسد را طالع اصلی دانسته اند و در توضیح این تناقض توضیح داده اند که او به دلیل آنکه خرچنگ (سرطان) کج رو و واپس رو است، طالع خود را برج سرطان ذکر کرده است و این امر صرفا تمثیلی ادبی است و ارتباطی با برج طالعش در زندگی واقعی اش ندارد. در این نوشته کوشیده ایم تا نشان دهیم که شاعری چون خاقانی، با دانش نجومی گسترده و دقیق وهمچنین شیوه عالمانه ای که در استفاده از مفاهیم نجومی دارد، درباره موضوع مهمی چون طالع، که پایه بسیاری از محاسبات نجوم قدیم است، مسامحه نمی کند، بلکه پس از تعیین تاریخ سرایش برخی از اشعاری که در آن به برج طالع خود اشاره می کند، می توان دانست که او ابتدا طالع خود را برج سرطان می پنداشته است، اما بعدا دریافته که طالعش برج اسد است. ضمن نشان دادن سیر این تغییر رویکرد، برای نشان دادن شیوه ای که خاقانی در به کاربردن مفاهیم نجومی در اشعارش درپیش می گیرد، به سراغ مخالفت کردن خاقانی با پیشگویی های مربوط به قران ۵۸۲ ق. رفته و نشان داده ایم که مساله «قران مسترقه» دلیل مخالفت خاقانی با این پیشگویی هاست.

کلیدواژه ها:

خاقانی ، طالع ، تاریخ گذاری اشعار ، قران ۵۸۲ ق ، قران مسترقه