عقد مکره در پرتو قاعده العقود تابعه للقصود با رویکرد اصلاح مواد ۲۰۹ و ۳۴۶ قانون مدنی" >عقد مکره در پرتو قاعده العقود تابعه للقصود با رویکرد اصلاح مواد ۲۰۹ و ۳۴۶ قانون مدنی" >عقد مکره در پرتو قاعده العقود تابعه للقصود با رویکرد اصلاح مواد ۲۰۹ و ۳۴۶ قانون مدنی" >

<span lang="FA">عقد مکره در پرتو قاعده العقود تابعه للقصود<span dir="LTR" lang="FA"> <span lang="FA">با رویکرد اصلاح مواد ۲۰۹ و ۳۴۶ قانون مدنی

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 24

فایل این مقاله در 13 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_EJS-8-3_011

تاریخ نمایه سازی: 18 مهر 1405

چکیده مقاله:

زمینه و هدف: قاعده «العقود تابعه للقصود» از مهم ترین قواعد فقهی حاکم بر معاملات است. با وجود پذیرش گسترده این قاعده، درباره وضعیت عقد مکره و تاثیر رضایت لاحق مکره بر نفوذ آن میان فقهای امامیه اختلاف نظر وجود دارد. هدف این پژوهش، تبیین جایگاه قاعده مزبور در ارزیابی عقد مکره و بررسی امکان اصلاح مواد ۲۰۹ و ۳۴۶ قانون مدنی بر این اساس است. مواد و روش ها: مقاله حاضر کیفی است و از روش توصیفی-تحلیلی استفاده شده است. ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانت داری رعایت شده است. یافته ها: بررسی ادله فقهی و حقوقی نشان داد که بسیاری از مستندات مشهور فقها در اثبات نفوذ عقد مکره پس از زوال اکراه با چالش های قابل توجهی مواجه است. همچنین قاعده «العقود تابعه للقصود» بر نقش بنیادین قصد در تحقق و اعتبار عقود دلالت دارد و ظرفیت بیشتری برای تبیین آثار حقوقی اکراه فراهم می آورد. با این حال، آثار اکراه در همه فروض یکسان نیست و باید میان اکراه زایل کننده قصد و اکراه غیرزایل کننده آن تفکیک قائل شد. نتیجه: اعتبار عقد مکره باید بر مبنای تاثیر اکراه بر قصد متعامل ارزیابی شود. بر این اساس، پیشنهاد می شود ماده ۲۰۹ قانون مدنی نفوذ معامله پس از رفع اکراه را منوط به احراز بقای قصد در زمان انعقاد عقد بداند. همچنین ماده ۳۴۶ قانون مدنی میان اکراه موثر در رضا و اکراه زایل کننده قصد تفکیک نموده و در فرض زوال قصد، رضایت لاحق را فاقد اثر در نفوذ عقد بشناسد

نویسندگان

نرگس چمن

گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

سارا آخوندی

گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

جمشید معصومی

گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریم. ...
  • ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، چاپ سوم، بیروت، ...
  • امامی، سیدحسن، حقوق مدنی، تهران، کتابفروشی اسلامیه، ۱۴۰۲ش.. ...
  • انصاری، مرتضی بن محمد، المکاسب، قم، کنگره جهانی بزرگداشت شیخ ...
  • باقری، احمد؛ نیک عمل، زهره، «بطلان عقد مکره و نقد ...
  • بحرانی، حسین بن محمد، الحدائق الناظره فی احکام العتره الطاهره، ...
  • بحرانی، حسین بن محمد، الانوار اللوامع فی شرح مفاتیح الشرایع، ...
  • جوهری، اسماعیل بن حماد، الصحاح، بیروت، دارالعلم للملایین، ۱۴۱۰ق.. ...
  • حسینی حلبی، سیدحمزه بن علی بن زهره، غنیه النزوع، قم، ...
  • حسینی عاملی، سیدجواد بن محمد، مفتاح الکرامه فی شرح قواعد ...
  • حکیم، سیدمحسن، منهاج الصالحین، بیروت، دارالتعارف للمطبوعات، ۱۴۱۰ق.. ...
  • حکیم، سیدمحسن، نهج الفقاهه، قم، انتشارات ۲۲ بهمن، بی تا.. ...
  • راغب اصفهانی، حسین بن محمد، مفردات فی غریب القرآن، قم، ...
  • زبیدی، محمد بن مرتضی، تاج العروس، بیروت، دارالفکر، ۱۴۱۴ق.. ...
  • شرتونی، رشید، اقرب الموارد، تهران، اسوه، ۱۴۱۶ق.. ...
  • شهید اول، محمد بن مکی، الدروس الشرعیه فی فقه الامامیه، ...
  • شهید ثانی، زین الدین بن علی، الروضه البهیه فی شرح ...
  • شهید ثانی، زین الدین بن علی، مسالک الافهام، قم، موسسه ...
  • طباطبایی یزدی، سیدمحمدکاظم، حاشیه المکاسب، چاپ دوم، قم، اسماعیلیان، ۱۴۲۱ق.. ...
  • طباطبایی، سیدمحمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، جامعه مدرسین، ۱۳۷۴.. ...
  • طریحی، فخرالدین بن محمد، مجمع البحرین، چاپ سوم، تهران، مرتضوی، ...
  • طوسی، ابوجعفر محمد بن حسن، النهایه، چاپ دوم، بیروت، دارالکتاب ...
  • علامه حلی، حسن بن یوسف، قواعد الاحکام، قم، انتشارات اسلامی، ...
  • علامه حلی، حسن بن یوسف، تذکره الفقهاء، قم، موسسه آل ...
  • غروی نائینی، میرزا محمدحسین، منیه الطالب فی حاشیه المکاسب، تهران، ...
  • استثنائات قاعده تبعیت عقد از قصد در فقه مذاهب اسلامی [مقاله ژورنالی]
  • فیض کاشانی، محمدحسن بن شاه مرتضی، مفاتیح الشرایع، قم، کتابخانه ...
  • فیومی، احمد بن محمد، مصباح المنیر، قم، دارالرضی، بی تا.. ...
  • کاتوزیان، ناصر، حقوق مدنی، تهران، یلدا، ۱۳۹۸.. ...
  • محقق ثانی، علی بن حسین، جامع المقاصد، چاپ دوم، قم، ...
  • محقق حلی، نجم الدین جعفر بن حسن، المعتبر فی شرح ...
  • محقق حلی، نجم الدین جعفر بن حسن، شرایع الاسلام فی ...
  • محقق داماد، سیدمصطفی، قواعد فقه (بخش جزایی)، چاپ دوم، تهران، ...
  • محقق داماد، سیدمصطفی، حقوق قراردادها در فقه امامیه، چاپ پنجم، ...
  • مراغی، سیدمیرعبدالفتاح، العناوین الفقهیه، قم، اسلامی، ۱۴۱۷ق.. ...
  • مشکینی اردبیلی، علی، مصطلحات الفقه، قم، دارالحدیث، ۱۳۹۲.. ...
  • مظفر، محمدرضا، اصول الفقه، قم، دارالفکر، ۱۳۸۸.. ...
  • مغنیه، محمدجواد، فقه الامام جعفرالصادق، قم، اسماعیلیان، ۱۳۷۹.. ...
  • مقدس اردبیلی، احمد بن محمد، مجمع الفائده و البرهان فی ...
  • موسوی بجنوردی، سیدحسن، القواعد الفقهیه، قم، الهادی، ۱۴۱۹ق.. ...
  • موسوی خمینی، سیدروح الله، کتاب البیع، تهران، موسسه تنظیم و ...
  • موسوی خویی، سیدابوالقاسم، مصباح الفقاهه، بی جا، بی نا، بی ...
  • نجفی، محمدحسن، جواهرالکلام، چاپ هفتم، بیروت، داراحیاء التراث العربی، ۱۴۰۴ق.. ...
  • نراقی، احمد بن محمدمهدی، مستندالشیعه، قم، آل البیت(ع)، ۱۴۱۵ق.. ...
  • نراقی، احمد بن محمدمهدی، عوائدالایام فی بیان قواعدالاحکام، قم، دفتر ...
  • نمایش کامل مراجع