اعتبار بیع شفاهی در پرتو رویه قضایی

زمینه و هدف: بیع شفاهی در نظام حقوقی ایران از یک سو با اصل رضایی بودن قراردادها و مبانی فقه امامیه پشتیبانی می شود و از سوی دیگر، به سبب دشواری اثبات، منشا اختلاف های گسترده در محاکم است. هدف این پژوهش، تبیین جایگاه بیع شفاهی در حقوق ایران و تحلیل نحوه مواجهه رویه قضایی با اعتبار و آثار آن است. مواد و روش­ ها: این تحقیق از نوع نظری بوده روش تحقیق به صورت توصیفی تحلیلی میباشد. ملاحظات اخلاقی: در تمام مراحل نگارش پژوهش حاضر، ضمن رعایت اصالت متون، صداقت و امانت­داری رعایت شده است. یافته­ ها: در حقوق ایران، اصل بر اعتبار بیع شفاهی است و تحقق عقد به تراضی طرفین وابسته است، نه به تنظیم سند مکتوب. با این حال، در رویه قضایی، پذیرش این نوع بیع منوط به احراز آن از طریق مجموعه ای از ادله و قرائن هماهنگ مانند تصرف، پرداخت ثمن، شهادت شهود، اسناد عادی و رفتار اجرایی طرفین است. همچنین آراء محاکم نشان می دهد که دادگاه ها میان اعتبار ماهوی عقد و قابلیت ترتیب آثار آن، به ویژه در اموال غیرمنقول ثبت شده، تفکیک قائل می شوند. نتیجه­: در نتیجه، بیع شفاهی در روابط میان طرفین معتبر شناخته می شود؛ اما نفوذ عملی آن در دادرسی تابع کیفیت اثبات و الزامات ثبتی است. بنابراین، رویه قضایی ایران رویکردی میانه برگزیده است که در آن، هم اصل تراضی حفظ می شود و هم امنیت حقوقی و ثبات معاملات مورد حمایت قرار می گیرد.

کلیدواژه ها:

بیع شفاهی ، عقد بیع ، ادله اثبات دعوا ، رویه قضایی ، حقوق قراردادها