<span lang="FA">مدارس میسیونری در ایران: از واکنش مراجع دینی تا مصوبات شورای عالی معارف

چکیده: ایران در عصر قاجار تحت تاثیر تحولات گسترده ناشی از ارتباط با جهان غرب قرار گرفت که یکی از مهم ترین عرصه های آن، شکل گیری نظام آموزشی نوین بود. ورود و استقرار این نظام در ایران مراحلی همچون اعزام محصلان به خارج از کشور، تاسیس و فعالیت مدارس میسیونری، ایجاد دارالفنون و شکل گیری مدارس ملی را پشت سر گذاشت. هر یک از این مراحل با فراز و نشیب ها و چالش هایی همراه بود. دراین میان، فعالیت مدارس میسیونری که علاوه بر اهداف آموزشی، ماموریت های تبلیغی مذهبی و گاه سیاسی را نیز دنبال می کردند، بیش از سایر مراحل با مخالفت ها و واکنش های گوناگون مواجه شد. ازاین رو، بررسی نوع مواجهه مراجع دینی شیعه و نیز واکنش کارگزاران نظام آموزشی ایران نسبت به فعالیت های آموزشی و تبلیغی این مدارس، موضوع اصلی پژوهش حاضر را تشکیل می دهد. این مقاله با رویکرد توصیفی تحلیلی و با استناد به اسناد تاریخی، از جمله متن استفتائات شماری از مراجع دینی، نشان می دهد که واکنش ها نسبت به فعالیت مدارس میسیونری را می توان در دو طیف موافقان و مخالفان دسته بندی کرد. همچنین کارگزاران نظام آموزشی، به ویژه اعضای شورای عالی معارف، با تعیین ضوابط و شروطی برای فعالیت مدارس خارجی در ایران، نسبت به پیامدهای تبلیغی و سیاسی این مدارس هشدار داده و بر ضرورت نظارت بر عملکرد آن ها تاکید داشتند.

کلیدواژه ها:

مدارس میسیونری ، مراجع دینی ، تبلیغات ، شورای عالی معارف ، مصوبات