ترجمان بصری «ساقی نامه» حافظ در نگاره ای از مینا صدری

ساقی نامه یکی از موضوعات ادبیات عرفانی است که قدمتی طولانی در شعر فارسی دارد. ساقی نامه شامل ابیاتی خطاب به ساقی و طلب «می» نمودن از او به منظور کشف رازهای عالم و توجه به ناپایداری دنیا و اغتنام فرصت بوده است. حافظ شیرازی در مثنوی مستقل «ساقی نامه» سعی نموده تا معارف عرفانی را در قالب مغازله با ساقی و طلب می حقیقت از او به نمایش گذارد. در تاریخ نگارگری ایران، تصویرگری ساقی نامه به دلیل پیچیدگی های مضمونی متداول نبوده، اما در دوره معاصر مینا صدری در نگاره" ساقی نامه" سعی نموده با زبان نمادین برخی از مضامین عرفانی آن را به نمایش در آورد. ازاین رو در این مقاله سعی بر آن است تا باهدف شناسایی چگونگی ترجمان بصری اشعار ساقی نامه حافظ از نظر ساختار و مضمون، نگاره موردبحث خوانش شود؛ لذا پژوهش حاضر در پی پاسخ به این پرسش هاست: ارزش های بصری و زیبایی شناختی نگاره ساقی نامه مینا صدری کدام اند؟ و چه ارتباط معنایی میان این نگاره با ساقی نامه حافظ وجود دارد؟ این پژوهش از نوع تحقیقات بنیادین است که به شیوه کیفی انجام شده و روش پژوهش نیز توصیفی - تحلیلی است. یافته ها نشان می دهد که هنرمند باتوجه به سنت های نگارگری ایران، نوعی ترکیب بندی چندلایه که در آن سیر نزولی فیض از عالم لاهوت به ناسوت است را با حرکات اسپیرالی نمایش داده است. هنرمند از نمادهای رنگی همچون لاجورد و سیاه در بیان مضمون عرفانی بهره برده است. همچنین بازنمایی و ترجمان سه بخش ساقی نامه، مغنی نامه و صوفی نامه در قالب بصری گویای ارتباط عمیق بین نگاره و متن ادبی است.

کلیدواژه ها:

ساقی نامه ، حافظ ، ترجمان بصری ، نگارگری ، مینا صدری