تدقیق ادله ماندگاری بازارهای سنتی ایران از نگاه مولفه های هویت، کارکرد- عملکرد و کالبد معماری (نمونه موردی: بازار سنتی کرمانشاه)

این پژوهش با هدف تبیین و شناخت مفهوم «ماندگاری» در کالبد بازارهای سنتی ایران انجام شده و بر تحلیل محتوای منابع مبتنی بر سه مولفه ی اصلی هویت، کارکرد عملکرد و کالبد معماری استوار است. رویکرد تحقیق، کاربردی بوده و در چارچوب راهبرد ترکیبی، از روش زمینه یابی و شیوه ی توصیفی تحلیلی بهره گرفته است تا ارتباط میان مولفه های ماندگاری و تاثیر آنها بر معماری سنتی بررسی شود. در این راستا، بازار سنتی کرمانشاه به عنوان نمونه ی موردی انتخاب و از منظر شاخص های مذکور ارزیابی گردیده است. ابتدا با بررسی اسنادی و مرور پژوهش های پیشین، مولفه های اثرگذار بر ماندگاری استخراج شد و سپس برای سنجش این مولفه ها، داده هایی از طریق پرسش گری از کسبه، متخصصان، کارشناسان شهری و شهروندان گردآوری گردید. جامعه ی آماری شامل ۱۵ نفر از متخصصان حوزه معماری و طراحی محیطی (با نمونه گیری گلوله برفی)، ۷۵ نفر از کسبه و ۵۰ نفر از مردم عادی (به صورت نمونه گیری تصادفی ساده) بود. تجزیه و تحلیل داده ها با مدل معادلات ساختاری و نرم افزار Smart PLS انجام شد. یافته ها نشان می دهد میان متغیرهای مشاهده شده و متغیرهای پنهان، رابطه ای معنی دار وجود دارد و تمامی فرضیه های تحقیق با سطح معناداری ۰.۰۵ و ضریب مسیر بالاتر از ۰.۳ تایید شده اند. نتایج نهایی بیانگر آن است که ماندگاری در معماری بازارهای سنتی مستقیما وابسته به مولفه های هویت، کارکرد عملکرد و کالبد معماری است و بازار سنتی کرمانشاه نمونه ای بارز از تبلور این ارتباط در بستر معماری معاصر منطقه به شمار می رود.

کلیدواژه ها:

بازار سنتی کرمانشاه ، ماندگاری ، هویت ، کارکرد- عملکرد ، کالبد معماری