اولویت بندی سلسله مراتبی الگوهای تکتونیکی و استرئوتومیک بر پایه معیارهای کالبدی-فضایی جهت دستیابی به کیفیت مطلوب در معماری

معماری همواره صحنه تقابل میان دو منطق کالبدی بنیادین بوده است: رویکرد «استرئوتومیک» که بر جرم، سنگینی و اتصال صلب به زمین تاکید دارد، و رویکرد «تکتونیک» که بر نظام منسجم اتصالات، شفافیت و غلبه بر جاذبه استوار است. جداره های صلب در معماری، علی رغم فراهم کردن امنیت و استواری، اغلب با چالش عدم ارتباط با فضای بیرونی و انسداد بصری روبه رو هستند پژوهش حاضر با هدف سنجش و ارزیابی هم افزایی این دو رویکرد در راستای بهبود کیفیت جداره های صلب، به واکاوی تکتونیکی آنها می پردازد. پرسش اصلی این است که کدام الگوی کالبدی بر مبنای معیارهای تکتونیکی، بهترین کارایی را در راستای تلطیف صلبیت معماری دارد؟ این پژوهش از نظر ماهیت، توسعه ای-کاربردی و از نظر روش، یک پژوهش آمیخته (کیفی-کمی) است. در بخش اول (کیفی)، با استفاده از روش تحلیل محتوا و استدلال منطقی، شاخص های تکتونیکی استخراج شده اند. در بخش دوم (کمی)، جهت اولویت بندی و ارزیابی الگوها، از روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) استفاده شده است تا وزن هر یک از معیارها و امتیاز نهایی الگوهای کالبدی مشخص گردد. معیارهای مورد بررسی شامل «استواری کالبدی»، «تخلخل بصری» و «کنش مندی فضا» می باشند که در چهار الگوی «کالبد صلب»، «پوسته نمایشی»، «توده متخلخل» و «سازماندهی فضایی» مورد سنجش قرار گرفتند. نتایج حاصل از تحلیل سلسله مراتبی نشان می دهد که الگوی«سازماندهی فضایی با بیشترین امتیاز، مناسب ترین گزینه برای تلطیف جدارهای صلب است؛ زیرا ضمن حفظ اصالت ماده، از طریق منطق تکتونیکی، تعادلی بهینه میان استرئوتومیک و تکتونیک برقرار می کند.

کلیدواژه ها:

استرئوتومیک ، تکتونیک ، تحلیل AHP ، سازماندهی فضایی