بررسی و مقایسه تاثیر اجرای روش آموزش ترکیبی در درس مقدمات طراحی(۱) بر مهارت های ترسیمی، خلاقیت و انگیزش تحصیلی نوآموزان معماری

روش سنتی تفکیکی در آموزش دروس پایه معماری، با جداسازی مهارت هایی چون نقشه کشی و ماکت سازی، موجب گسست نظریه از عمل، کاهش انگیزه و محدودیت خلاقیت نوآموزان می شود. این پژوهش ترکیبی (کیفی-کمی) با هدف بررسی تاثیر روش آموزش ترکیبی (تدریس همزمان نقشه کشی و ماکت سازی) بر مهارت های ترسیمی، خلاقیت و انگیزش تحصیلی در درس مقدمات طراحی (۱) انجام شد. در بخش کیفی، مصاحبه با ۱۵ استاد معماری (نمونه گیری نظری) و تحلیل به روش نظریه زمینه ای، به استخراج مقوله هسته آموزش پویا و هدفمند انجامید. در بخش کمی، ۶۰ دانشجوی دانشگاه آزاد ارومیه (نیمسال اول ۱۴۰۱) در دو گروه ۳۰ نفره آزمایش (آموزش ترکیبی) و کنترل (آموزش تفکیکی) جای گرفتند. مهارت ترسیمی با آزمون عملی (نمره دهی پنج استاد شامل چهار مبحث سه نما، پلان، مقطع، نما)، انگیزه با پرسشنامه والرند و خلاقیت با پرسشنامه عابدی سنجش شدند. تحلیل داده ها با آزمون های من-ویتنی و t مستقل نشان داد میانگین نمرات نهایی مهارت ترسیمی در گروه ترکیبی با دامنه اثر r=۰.۳۶ به طور معناداری بالاتر بود. تفاوت معنادار در مولفه های انگیزه درونی (t(۵۸)=-۷.۹۱۹, p<۰.۰۰۱, d=۱.۴۵) و بیرونی (t(۵۸)=-۷.۹۹۴, p<۰.۰۰۱, d=۱.۴۶) و در تمام ابعاد خلاقیت شامل سیالی (t(۵۸)=-۲.۷۹۷, p=۰.۰۰۷, d=۰.۵۱)، بسط (t(۵۸)=-۵.۰۴۲, p<۰.۰۰۱, d=۰.۹۲)، ابتکار (t(۵۸)=-۳.۱۸۷, p=۰.۰۰۲, d=۰.۵۸) و انعطاف پذیری (t(۵۸)=-۴.۵۶۲, p<۰.۰۰۱, d=۰.۸۳) به نفع گروه ترکیبی مشاهده شد. نتایج تاکید می کند که آموزش ترکیبی با ایجاد محیط یادگیری یکپارچه و معنادار، مهارت های پایه، انگیزه و خلاقیت نوآموزان معماری را به طور موثر ارتقاء می بخشد.

کلیدواژه ها:

آموزش پویا و هدفمند معماری ، دروس پایه ، خلاقیت ، انگیزه تحصیلی