<span dir="RTL" lang="AR-SA">قوم نگاری ادبی در رمان دایره<span dir="RTL" lang="AR-SA"> <span dir="RTL" lang="AR-SA">های اوج<span dir="RTL" lang="AR-SA"> برپایه نظریه فرهنگ و شخصیت

رمان دایره های اوج اثر اصغر عسکری خانقاه، از آثاری است که رابطه متقابل فرهنگ و شخصیت را در بستر زندگی اجتماعی و فرهنگی گیلان بازنمایی می کند. پژوهش حاضر با تکیه بر رویکرد فرهنگ و شخصیت و با روش تحلیل محتوای کیفی، به بررسی چگونگی تاثیر فرهنگ و خرده فرهنگ بومی بر شکل گیری هویت و کنش های شخصیت اصلی رمان می پردازد. نتایج نشان می دهد که شخصیت غریب اوقلی در فرایند تعامل با نهادهای اولیه و ثانویه جامعه و از رهگذر سازوکارهایی چون آموزش، الگوبرداری و درونی سازی ارزش های فرهنگی شکل می گیرد و مسیر تحول او از حاشیه نشینی و طرد اجتماعی به منزلت علمی و اجتماعی، بازتابی از نقش فرهنگ در بازسازی هویت فردی است. همچنین رمان با ترسیم الگوهای فرهنگی مسلط در جامعه رشت، ازجمله خردورزی، مسئولیت پذیری اجتماعی، هم بستگی جمعی و ارزش گذاری بر دانش، فرایند جامعه پذیری شخصیت ها را در پیوند با ساختارهای فرهنگی نشان می دهد. تحلیل اثر همچنین بیانگر آن است که زنان در مقام کنشگران فرهنگی نقشی موثر در انتقال و بازتولید ارزش های اجتماعی دارند. یافته های پژوهش نشان می دهد که دایره های اوج فراتر از یک روایت داستانی، واجد ظرفیت های قوم نگارانه است و از خلال بازنمایی تجربه زیسته، نظام معنایی و ارزش های فرهنگی جامعه گیلان در دوره گذار را آشکار می سازد. از این منظر، رمان را می توان روایتی ادبی از فرایند تکوین شخصیت در بستر فرهنگ و نمونه ای از پیوند میان تخیل روایی و شناخت انسان شناختی دانست.

کلیدواژه ها:

دایره های اوج ، شخصیت پردازی ، فرهنگ و شخصیت ، فرهنگ گیلان ، قوم نگاری ادبی