گذار از حکمروایی همکارانه به حکمروایی داده محور: چهارچوبی برای مدیریت تعارض ذی نفعان در بازآفرینی شهری؛ مطالعه موردی: سکونتگاه های شرق شهر چابهار

هدف: گسترش بی رویه شهرها در دهه های اخیر، اغلب در ادبیات برنامه ریزی و اسناد رسمی به عنوان روندی اجتناب ناپذیر و قابل مدیریت از طریق مداخلات کالبدی و فنی تصویر شده است. در صورتی که تجربه بافت ها و سکونتگاه های ناکارآمد نشان داد که پیامدهای این روند صرفا کالبدی یا فنی نیست. ساماندهی بافت های ناکارآمد و حاشیه نشین با چالش های متعددی ازجمله تنوع و تعارض منافع ذی نفعان مواجه است. در شهر چابهار، باوجود جمعیت بالای حاشیه نشین و نیاز مبرم به نوسازی، فقدان چهارچوبی یکپارچه برای مدیریت تعارضات و استفاده از ظرفیت های داده محور، مانع اصلی تحقق توسعه پایدار است. مسئله اصلی پژوهش آن است که چگونه می توان با گذار از حکمروایی همکارانه به حکمروایی داده محور، تعارضات میان ذی نفعان را مدیریت کرد. روش پژوهش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی-تحلیلی است. داده ها از طریق روش های اسنادی و پرسش نامه محقق ساخته گردآوری شدند و جامعه آماری شامل ۴۵ نفر از خبرگان حوزه مدیریت شهری است. جهت تحلیل داده ها و اولویت بندی سه گروه ذی نفع (حاکمیتی، اقتصادی و اجتماعی) بر اساس ۹ شاخص حکمروایی، از تکنیک تصمیم گیری چندمعیاره کوکوسو استفاده شد. یافته ها: یافته ها نشان داد که ذی نفعان اقتصادی-سرمایه ای باوجود بالاترین میزان تعارض منافع، به دلیل ظرفیت نهادی و اقتصادی بالا در رتبه اول قرار گرفتند. ذی نفعان حاکمیتی و اجتماعی به ترتیب در رتبه های دوم و سوم ایستادند که بیانگر ضعف در شفافیت داده و ظرفیت نهادی است. نتایج تاکید دارد که گذار به حکمروایی داده محور برای شفافیت و توانمندسازی گروه های اجتماعی ضروری به نظر می رسد. نتیجه گیری: گذار به حکمروایی داده محور، راهکاری اساسی برای شفافیت، کاهش تعارضات و توزیع عادلانه قدرت در بافت های حاشیه نشین است و بدون بهره گیری از داده ها و تقویت نهادهای محلی، مشارکت شهروندان در پروژه های بازآفرینی ناقص خواهد ماند و تعارضات نهادی حل نخواهد شد. سیاست گذاران و مدیران شهری باید توجه داشته باشند که موفقیت در بازآفرینی مناطق حاشیه در گرو درک دقیق روابط قدرت و استفاده از شاخص های علمی برای اولویت بندی ذی نفعان است.

کلیدواژه ها:

urban regeneration ، data governance ، collaborative governance ، conflict management ، stakeholders ، Chabahar City. ، بازآفرینی شهری ، حکمروایی داده محور ، حکمروایی همکارانه ، مدیریت تعارض ذی نفعان ، شهر چابهار.