نقش صیانتی فرماندهان در پیشگیری از جرم فرار از خدمت کارکنان وظیفه دژبان ارتش ج.ا.ا

زمینه و هدف: پدیده فرار از خدمت می تواند انسجام، انضباط و کارایی سازمانی یگان های نظامی را تحت تاثیر قرار دهد. از این رو، شناخت دیدگاه فرماندهان در سطوح مختلف فرماندهی درباره عوامل موثر بر این رفتار، می تواند نقش مهمی در طراحی سیاست ها و اقدامات پیشگیرانه داشته باشدپژوهش حاضر با هدف بررسی و تبیین نقش فرماندهان در پیشگیری از فرار از خدمت کارکنان وظیفه دژبان ارتش جمهوری اسلامی ایران انجام شده است.روش شناسی: روش شناسی این پژوهش کیفی و مبتنی بر تحلیل مضمون است. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۹ فرمانده دژبان آجا و ۸ نفر از کارکنان وظیفه دارای سابقه فرار از خدمت، با نمونه گیری هدفمند نظری گردآوری و تا رسیدن به اشباع نظری به روش تحلیل مضمون تحلیل شد.یافته ها: شش عامل بیرونی(درگیری اقتصادی مالی والدین؛ سخت گیری فرماندهان، مشکلات خانوادگی، اختلاف فرهنگی با محیط خدمت، وجود تبعیض و کمبود عاطفی) به ترتیب با ۱۳،۱۳،۶،۶،۴و۲ فراوانی و پنج عامل درونی (عدم مسئولیت پذیری، کمبود اعتماد به نفس، مشکلات روحی-روانی، وابستگی عاطفی و انزوا و تنهایی) به ترتیب با ۱۲،۱۰،۴،۳ و۲ فراوانی مهمترین عوامل بیرونی و درونی فرار سربازان وظیفه دژبان از خدمت است. نتیجه گیری: نتایج این پژوهش نشان می دهد فرار از خدمت در میان سربازان وظیفه دژبان پدیده ای چندبعدی است که حاصل برهم کنش عوامل اقتصادی، روانی–شخصیتی و سازمانی می باشد. غلبه عوامل بیرونی به ویژه مشکلات مالی و شیوه های سخت گیرانه فرماندهی بیانگر نقش تعیین کننده ساختارها و شرایط محیط خدمت در شکل گیری فرار است، در حالی که عوامل درونی مانند عدم مسئولیت پذیری و کاهش اعتمادبه نفس، ظرفیت سازگاری فرد با این شرایط را تضعیف می کنند. ازاین رو، پیشگیری موثر از فرار از خدمت مستلزم رویکردی ترکیبی است که به صورت همزمان اصلاح حمایت های معیشتی، بهبود سبک فرماندهی و تقویت آمادگی روانی–اجتماعی سربازان را مدنظر قرار دهد.

کلیدواژه ها:

فرماندهان ، پیشگیری ، فرار از خدمت ، دژبان کل آجا