مرور نظام مند پژوهش های جرم یابی اختلاس با روش فراترکیب

زمینه و هدف: اختلاس یکی از پیچیده ترین و پرهزینه ترین انواع جرائم مالی است که آثار گسترده ای بر اعتماد عمومی، کارآمدی نظام اداری و سرمایه اجتماعی دارد. ازاین رو، هدف پژوهش حاضر مرور نظام مند پژوهش های جرم یابی اختلاس در ایران با روش فراترکیب است. روش شناسی: پژوهش حاضر، توصیفی تحلیلی از نوع بنیادی بوده و در آن از روش فراترکیب و مرور نظام مند برای بررسی پژوهش های جرم اختلاس استفاده شده است. برای جست وجو و انتخاب مقاله های مناسب در ابتدا و با جست وجوهای انجام شده، تعداد ۱۵۲ پژوهش یافت شد که ۶۶ مورد آن ها دارای نقص بوده و یا تکرار و هم پوشانی داشتند. پس از حذف موارد ذکر شده، در کل، ۸۶ پژوهش در بازه زمانی ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۳ انتخاب شد که بسیاری از آن ها به مقالات اختصاص داشت. در این مطالعه، تلاش شده است با مرور نظام مند منابع علمی و تحلیل عمیق محتوای آن ها، مفاهیم، مولفه ها و الگوهای موثر در شناسایی، بررسی و کشف جرم اختلاس استخراج و تبیین شود. یافته ها: کلیه مقالات و گزارش ها با استفاده از فیلتر بر اساس عنوان، چکیده و فیلتر بر اساس کل متن غربال گری شدند. برای انجام این غربال گری از ابزار CASP بهره گرفته شد. یافته های پژوهش، حاکی از آن است که برای موفقیت در جرم یابی اختلاس به؛ افزایش اثر بخشی نهادی کشف جرم، شناسایی به موقع متخلفان، تقویت همکاری بین بخشی، ارتقای شفافیت و پاسخ گویی، بهبود مدریت ریسک سازمانی، افزیش اعتماد عمومی و سازمانی، ایجاد فرهنگ سازمانی پیشگیرانه، تمرکز بر داده های عملیاتی به جای صرفا قانونی، پشتیبانی از تصمیم گیری مبتی بر شواهد، حمایت از سوت زنان، رسیدگی و برخورد قاطع توسط دستگاه قضایی، تسهیل نظارت مستمر و خودکنترلی و توسعه نوآوری و بهبود فرآیندها، به عنوان پیامدهای اصلی در سطح سازمانی و نهادی و عملیاتی توجه کرد. این یافته ها نشان می دهند که رویکرد جرم یابی اختلاس، فراتر از چارچوب های صرفا قانونی عمل می کند و با ایجاد شفافیت، ارتقای عملکرد نهادی، تقویت فرهنگ پیشگیرانه، حمایت از سوت زنان، تصمیم گیری مبتنی بر شواهد و برخورد قاطع قضایی، ابعاد گسترده ای از مقابله با فساد را پوشش می دهد. نتیجه گیری: یافته های پژوهش نشان می دهند که به کارگیری روش های جرم یابی اختلاس، منجر به شناسایی سریع متخلفان، ارتقای اثربخشی نهادهای کشف جرم، تقویت همکاری بین بخشی، حمایت از سوت زنان و برخورد قاطع قضایی می شود. این رویکرد هم چنین باعث افزایش شفافیت، بهبود مدیریت ریسک، توسعه فرهنگ پیشگیرانه و ارتقای تصمیم گیری مبتنی بر شواهد در سازمان ها و نهادهای نظارتی می شود.

کلیدواژه ها:

جرم یابی ، اختلاس ، فساد اداری ، مرور نظام مند ، فراترکیب