سواد دیجیتال حقوقی: نقش آموزش مهارت های دیجیتال در افزایش آگاهی شهروندان از حقوق خود در دادگاه های صلح

با تصویب قانون جدید شوراهای حل اختلاف و تشکیل «دادگاه های صلح»، نظام قضایی ایران گام بزرگی به سوی تخصصی سازی و الکترونیک سازی دادرسی برداشته است. با این حال، دسترسی واقعی به عدالت در این نهاد، در گرو توانمندی شهروندان در تعامل با زیرساخت های فناورانه است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش «سواد دیجیتال حقوقی» در افزایش آگاهی شهروندان از حقوق دفاعی خود در دادگاه های صلح انجام شده است. روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی با پیمایش میدانی است. یافته ها نشان می دهد که میان سواد دیجیتال و آگاهی حقوقی مراجعین (r=۰.۶۸) همبستگی معنادار وجود دارد. تحلیل داده ها حاکی از آن است که فقدان مهارت های دیجیتال منجر به «بیگانگی دیجیتالی» و تضییع حقوق شهروندی می شود. این مقاله ضمن نقد چالش های موجود، راهکارهایی چون ایجاد «کیوسک های راهنمای دیجیتال» و آموزش های عمومی مبتنی بر «زبان شهروند» (Plain Language) را برای ارتقای عدالت دسترس پذیر پیشنهاد می دهد.

کلیدواژه ها:

دادگاه صلح ، سواد دیجیتال حقوقی ، عدالت الکترونیک ، حقوق شهروندی ، شکاف دیجیتال.