تحلیل نقش ساختارهای آموزشی در تکوین هویت ملی و اجتماعی دانش آموزان از منظر جامعه شناسی مدرسه

پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش مدرسه به مثابه یک سیستم اجتماعی خرد (Micro-society) در فرآیند شکل گیری هویت ملی و اجتماعی دانش آموزان انجام شده است. با توجه به تغییرات پارادایمیک در ساختارهای اجتماعی معاصر، مدرسه از یک نهاد صرفا آموزشی به بستری برای بازتولید ارزش ها و هویت های جمعی تبدیل شده است. این مطالعه با بهره گیری از روش تحلیل اسنادی و مرور انتقادی ادبیات نظری، به بررسی تعامل میان “برنامه درسی رسمی” و “برنامه درسی پنهان” پرداخته است. یافته های نظری نشان می دهد که فرآیند جامعه پذیری در مدرسه، از طریق نهادینه سازی هنجارها و ایجاد تجربه های مشترک، دو مولفه اصلی هویت یعنی “تعلق ملی” و “نقش اجتماعی” را پیوند می دهد. نتایج حاکی از آن است که محیط های آموزشی که بر تعاملات اجتماعی تاکید دارند، در مقایسه با محیط های رقابتی-تکنوکراتیک، موفق تر در تربیت شهروندانی با هویت مستحکم عمل می کنند.

کلیدواژه ها:

جامعه شناسی آموزش ، هویت ملی ، هویت اجتماعی ، جامعه پذیری ثانویه ، برنامه درسی پنهان ، مدرسه به مثابه سیستم اجتماعی.