اعتبارسنجی هوشمند مدل فرهنگ بانکداری سالم در نظام بانکی ایران: رویکرد مدل سازی معادلات ساختاری

هدف: پژوهش حاضر با هدف اعتبارسنجی هوشمند و آزمون تجربی مدل فرهنگ بانکداری سالم در نظام بانکی ایران و بررسی تاثیر پنج بعد اصلی (اخلاق حرفه ای، فرهنگ سازمانی، معنویت سازمانی، رهبری و حکمرانی و نظارت بانکی) بر این فرهنگ انجام شده است.روش: این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی-پیمایشی از نوع همبستگی است. جامعه آماری شامل کارکنان و مشتریان شعب منتخب بانک ملی ایران بود. حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران، ۲۵۹ نفر محاسبه گردید، اما به منظور افزایش اطمینان، ۳۰۰ پرسشنامه توزیع و جمع آوری شد. ابزار پژوهش، پرسشنامه محقق ساخته ۳۰ گویه ای بر اساس مقیاس پنج درجه ای لیکرت بود. روایی محتوایی با نظر خبرگان و روایی سازه با تحلیل عاملی تاییدی بررسی شد. پایایی ابزار با آلفای کرونباخ (۰.۹۱ برای کل پرسشنامه) و پایایی ترکیبی (بالای ۰.۸۹ برای همه سازه ها) تایید گردید. داده ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS نسخه ۲۲ و SmartPLS نسخه ۳.۲.۹ تحلیل شدند.یافته ها: نتایج مدل سازی معادلات ساختاری نشان داد که هر پنج بعد تاثیر مثبت و معناداری بر فرهنگ بانکداری سالم دارند. بالاترین ضریب مسیر مربوط به اخلاق حرفه ای و پس از آن به ترتیب رهبری، فرهنگ سازمانی، معنویت سازمانی و حکمرانی و نظارت بانکی بود. شاخص های برازش مدل حاکی از برازش مطلوب مدل بود. همچنین آزمون فریدمن نشان داد که از دیدگاه پاسخ دهندگان، اخلاق حرفه ای و رهبری به ترتیب بیشترین اهمیت را در شکل گیری فرهنگ بانکداری سالم دارند.نتیجه گیری: مدل پنج بعدی فرهنگ بانکداری سالم در نظام بانکی ایران از اعتبار تجربی بالایی برخوردار است. برای ارتقای سلامت فرهنگی بانک ها، باید به طور هم زمان بر تقویت اخلاق حرفه ای، توانمندسازی رهبران اخلاق مدار، بهبود فرهنگ سازمانی، نهادینه سازی معنویت سازمانی و تقویت سازوکارهای حکمرانی و نظارت تمرکز کرد.

کلیدواژه ها:

فرهنگ بانکداری سالم ، مدل سازی معادلات ساختاری ، اخلاق حرفه ای ، نظام بانکی ایران ، اعتبارسنجی مدل