آیین انتقام در ایران باستان و بازنمود آن در یادگار زریران

حس انتقام جویی و کین خواهی، اصلی حیاتی است که در وجود همه انسان ها و حتی برخی حیوانات به ودیعه نهاده شده است. هرچند امروزه نگرشی غیر مثبت به انتقام در میان مردم دیده می شود؛ اما به صورت مصداقی و در آیین های ملی، همواره این امر، عملی ممدوح و پسندیده بوده است. آیین کین خواهی در اسطوره ها و حماسه های ایران، بنیادی نمادگونه دارد که از نبرد با دشمنان دین و آیین و مرزهای میهن، حکایت می کند. یکی از مهم ترین حماسه های ایرانی که در آن، انتقام امری واجد قداست تلقی شده است، کتاب «یادگار زریران» است. در این کتاب تاکید شده است که برای نگهداشت مرز و بوم، دین، تاج و تخت، غیرت ملی و مجازات کردن دشمن باید انتقام خون گرفته شود و برهمین اساس بستور، فرزند زریر به کمک اطرافیانش انتقام خون پدرش را از بیدرفش می-گیرد. در این پژوهش با تکیه بر روش توصیفی -تحلیلی به بررسی آیین انتقام در ایران باستان پرداخته شده و سپس انگیزه های انتقام جویی و روش های انتقام گیری در حماسه های ایران بررسی شده است و در پایان، انعکاس این آیین در یادگار زریران مورد بحث قرار گرفته و این دستاورد حاصل شده است که آیین انتقام در اساطیر و حماسه های ایران با انگیزه های مختلف شخصی یا اجتماعی، صورت می گرفته است که در داستان زریر، نوع انتقام از نوع اجتماعی و با هدف قصاص و مجازات دشمن و غالبا در میدان جنگ بوده است

کلیدواژه ها:

آیین انتقام" ، کین خواهی" ، یادگار زریران" ، گشتاسب" ، زریر" ، " ، بستور"