باورهای نجومی و تقویمی در فولکلور مادی عشایر کرمانج خراسان شمالی

یکی از عمده ترین عوامل به وجود آمدن تمدن در هر منطقه توجه به فرهنگ عامه آن است. فرهنگ عامه، عقاید، افکار و رفتار مردم در مواجهه با زندگی است که به صورت تجربی در سالیان دراز انسان جهت حل مشکلات خود و بر پایه تجربیات گذشتگان به دست آورده است. این فرهنگ با بررسی شیوه تعامل و تطابق بشر با محیط، جایگاه ویژه ای دارد. یکی از وجوه مباحث مردم شناسی در شناخت فرهنگ جوامع عشایری و روستایی بررسی دانش بومی و شیوه های انطباق آن ها با محیط، طبیعت، رفع نیازهای زیستی و غیرزیستی است. پژوهش حاضر با هدف آشنایی و شناسایی اطلاعات مربوط به ستاره شناسی و کاربرد و تاثیر آن در زندگی و جامعه عشایر کرمانج خراسان شمالی است که با روش میدانی و کتابخانه ای نگارش یافته است. منطقه مورد بررسی این پژوهش افراد بومی به خصوص چادرنشین ها و افراد سالخورده است. نتیجه پژوهش علاوه بر فهرست کردن انواع ستاره ها بر اساس نام های محلی و تاثیر آن در زندگی صحرانشینی عشایر قوم مذکور، مشخص شدن برخی از باورهای مربوط به ستاره شناسی است که آمیزه ای از خرافه بوده و برخی نیز دارای پشتوانه علمی است که نتیجه افکار و عقاید مردم عصر حاضر و قبل از خود است. در هر صورت استفاده و به کارگیری از این باورهای نجومی قرن ها قبل از آنان نیز وجود داشته و عشایر کرمانج به آن ها معتقد هستند. از گذشته تا به امروز قوم کرمانج خراسان شمالی اعتقاد به باورهای مربوط به ستاره های ترازو میزان، شکارچی، دنباله دار و...، طالع سعد و نحس و تاثیر آن بر زندگی بوده اند.

کلیدواژه ها:

فولکلور مادی ، باورهای نجومی ، آیین ، عشایر کرمانج ، خراسان شمالی