نظام های برچسب گذاری و ردیابی محصولات تراریخته: تحلیل چالش ها و راه کارهای اجرایی با تاکید بر امکان سنجی فنی و تجارب جهانی

امروزه استفاده از محصولات تراریخته به طور چشمگیری افزایش یافته است و بهره گیری ایمن و مسئولانه از این فناوری مستلزم رعایت اصول ایمنی زیستی است. استقرار نظام های موثر برچسب گذاری و ردیابی محصولات تراریخته به مصرف کننده حق انتخاب اعطا می کند. نتایج یک پژوهش میدانی درباره ردیابی میزان تراریختگی در فرآیند تولید روغن سویای تراریخته، از دانه تا محصول نهایی، نشان می دهد ردیابی تراریختگی در محصول نهایی (روغن تصفیه شده) امکان پذیر است، اگرچه فرآیندهای شیمیایی و حرارتی میزان DNA قابل تشخیص را به شدت کاهش می دهند. با این وجود، مطالعات نشان می دهند بخش قابل توجهی از محصولات تراریخته موجود در بازار فاقد برچسب هستند. این مقاله با رویکردی تحلیلی، چالش ها و راهبردهای مرتبط با استقرار این نظام ها را بررسی می کند. همچنین، مفاهیم پایه مرور و تجربیات بین المللی تحلیل شده اند. نوآوری اصلی این مقاله در ارائه ی چارچوب اجرایی بومی سازی شده برای ایران بر اساس تحلیل تطبیقی دو رویکرد مقرراتی غالب جهانی (رویکرد محتاطانه ی اتحادیه اروپا و رویکرد نوآوری محور آمریکا) و تلفیق آن با قابلیت های فنی اثبات شده در ردیابی تراریختگی محصولات است. در پایان، با مقایسه ی این دو رویکرد، توصیه هایی سیاستی در این حوزه ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

Labeling ، Traceability ، Genetically Modified (GM) Products ، Supply Chain Traceability System. ، برچسب گذاری ، ردیابی ، محصولات تراریخته ، سیستم ردیابی زنجیره ی تامین.