فلسفه بازی در پرتو عاملیت و بینش­های تربیتی برآمده از آن: رویکردی تبیینی-انتقادی به دیدگاه نوئن

این پژوهش می­کوشد تا از منظر عاملیت آدمی به بازی بپردازد. در مرحله نخست به وضعیت عاملیت فرد در بازی خواهیم پرداخت و نسبت این عاملیت را با عاملیت فرد در زندگی عادی ارزیابی می­کنیم. پس از آن و بر مبنای تبیین صورت گرفته، بینش­هایی تربیتی استنباط می­کنیم و فراروی مربیان قرار می­دهیم. پرسش نخست با رویکرد بسط مفهومی و پرسش دوم با رویکرد استنتاجی (از نوع اشتقاق ضمنی) پاسخ خواهد یافت. با نظر به تبیین نوئن از بازی، می­توان گفت با ورود فرد به بازی، آدمی وارد عرصه ای دیگر از زیست می­شود و لایه ای دیگر از عاملیت برای وی شکل خواهد گرفت. این لایه از یک سو به واسطه غرقگی فرد در بازی و فاصله گرفتن از روزمرگی، تا حدی مستقل از عاملیت تام وی در زندگی بیرون بازی است و از سوی دیگر، به واسطه ارتباط­های نقطه ای با عاملیت تام و هدایت کلی توسط آن، بدان وابسته است. از سوی دیگر قابلیت بازی در شکل دهی به عاملیت مشارکتی بازیکن، انعطاف پذیری در برابر رسانه و قواعد، و تقویت تاب آوری عاملی نیز از جمله مواردی هستند که بازی می­تواند در بازیکن ایجاد کند. در بخش پایانی، الهام بخشی هایی تربیتی برای طراحی بازی های موثر پیشنهاد می شود، از جمله: ایجاد اتصال لولایی بازی به دنیای واقعی، توازن میان تلاش و شانس، تناسب ساختارها با توان بازیکن، طراحی موقعیت های رقابتی و مشارکتی متعادل، امکان انعطاف پذیری در روند و پایان بازی، و تقویت تاب آوری و انعطاف عاملی در مواجهه با چالش ها.

کلیدواژه ها:

بازی ، عاملیت ، روایت ، تربیت