بازاندیشی برنامه درسی اوان کودکی در پرتو نظریه فطرت امام خمینی(ره)

مفهوم فطرت از مهم ترین و بحث برانگیزترین مفاهیم در فلسفه، فلسفه تعلیم و تربیت و به ویژه نظریه های اسلامی تعلیم و تربیت است. این مفهوم، اصلی زیربنایی در انسان شناسی اسلامی است که به ودیعه الهی و سرشت خدایی مشترک در تمام انسان ها با گرایش ها و معرفت هایی در زمینه قدرت، عشق، غنا و علم تاکید دارد و طلب تمام صفات و اسماء الهی را در بر می گیرد. هدف از این پژوهش، استخراج دلالت های تربیتی مفهوم فطرت با استناد به مبانی انسان شناسانه امام خمینیره، برگرفته از نظریه فطرت آیت الله شاه آبادی، در عناصر برنامه درسی دوره اوان کودکی است. یافته های پژوهش که با رویکردی بنیادی و با روش تحلیلی-استنتاجی و متکی بر داده های کتابخانه ای به دلالت پژوهی نظریه فطرت می پردازد ، بیانگر آن است که کودک با برخورداری از کمال طلبی ناشی از فطرت توحیدی برای توسعه و تعالی ظرفیت های وجودی خود به همه اسماء و صفات الهی، خلاصه شده در چهار خیر: توانایی، دارایی، دانایی و زیبایی، گرایش دارد و این طلب کمال را در دوره اوان کودکی در ویژگی های خوددوستی و خودمیان بینی، کرامت خواهی و عزت طلبی، تعقل و حقیقت جویی و انتخاب گری و اراده ورزی بروز می دهد. ابتنای بر نظریه فطرت برای عناصر اصلی برنامه درسی، شامل: محتوا؛ فرایندهای یاددهی-یادگیری؛ محیط، ابزار و تجهیزات؛ والدین و مربی و ارزشیابی، دلالت هایی دارد که خود را در گرایش ها، بینش ها و کنش های کودک به صورت بیشتر و بهتر خواستن همه خیرها، نشان می دهد. وظیفه متولیان تعلیم و تربیت کودک در این راستا، تربیت کودک در جهت گرایش مندی به خیرهای متعالی، معرفت و درک آنها و رفتار براساس آنها است.

کلیدواژه ها:

فطرت ، گرایش به خیر ، کمال طلبی ، دوره اوان کودکی ، امام خمینی ، عناصر برنامه درسی ، دلالت پژوهی