سیاست گذاری سندباکس های تنظیم گری در ایران: رویکرد نظریه بازی ها

رشد شتابان فناوری های مالی نوین و پیچیدگی های ناشی از آن، ضرورت بهره گیری نهادهای تنظیم گر از ابزارهای یادگیری سیاستی و آزمون های کنترل شده را دوچندان کرده است. این پژوهش با تمرکز بر سندباکس های تنظیم گری در ایران، به بررسی تعادل منافع میان بازیگران کلیدی پرداخته و رویکردی تلفیقی اتخاذ می کند. در مرحله نخست، از طریق تحلیل محتوای اسناد رسمی و گزارش های سیاستی، همراه با انجام ۳۶ مصاحبه نیمه ساختاریافته با خبرگان، بازیگران اصلی، گزینه های راهبردی و ترجیحات نهادی آنان شناسایی و صورت بندی شد. در ادامه، با استفاده از مدل گراف حل تعارض و نرم افزار GMCR+، بر مبنای گزینه ها، قواعد ناسازگاری و ترجیحات ترتیبی، فضای وضعیت های ممکن ترسیم و پایداری آن ها با معیارهایی چون تعادل نش، فراعقلانیت عمومی و متقارن، و پایداری متوالی ارزیابی گردید. یافته ها نشان می دهد تعادل موجود، با وجود پایداری راهبردی، از کارایی لازم برای تسهیل نوآوری و تحقق حکمرانی باز برخوردار نیست و بیشتر بر محافظه کاری نهادی استوار است. تحلیل بازی معکوس بیانگر آن است که گذار به وضعیت مطلوب مستلزم اصلاح مشوق ها، بازطراحی قیود نهادی و شکل گیری ائتلاف میان تنظیم گران اصلی است. این پژوهش از منظر نظری، چارچوبی بازتولیدپذیر برای پیوند داده های کیفی با تحلیل تعادل نهادی ارائه می دهد و از حیث سیاست گذاری، پیشنهادهایی عملی برای تقویت تنظیم گری مشارکتی در زیست بوم فین تک ایران مطرح می کند.

کلیدواژه ها:

Regulatory sandbox ، game theory ، financial technology ، multi-actor governance ، institutional equilibrium ، innovation policymaking ، سندباکس تنظیم گری ، نظریه بازی ها ، فناوری مالی ، حکمرانی چند بازیگری ، تعادل نهادی ، سیاست گذاری نوآوری