شیمی کانی و توزیع اندازه بلور پلاژیوکلازها در توده نفوذی مونزونیتی کانسار مس پورفیری سریدون، ایران: با تاکید بر فرایندهای کنترل کننده تکامل ماگما

کانسار مس پورفیری سریدون، در بخش میانی کمربند مس پورفیری کرمان و سه کیلومتری شمال شرقی معدن مس سرچشمه واقع شده است. این پژوهش، با توجه به نقش پلاژیوکلاز در بازسازی فرایندهای تبلور ماگما، بررسی کیفی و کمی بلورهای پلاژیوکلاز توده مونزونیتی کانسار مس سریدون با بهره گیری از بررسی های سنگ شناسی، شیمی کانی و پراکندگی اندازه متمرکز است. این واحد سنگی که از نظر ترکیب از مونزونیت تا کوارتز مونزونیت متغیر است، شامل کانی های اصلی پلاژیوکلاز، کوارتز، فلدسپار پتاسیم، بیوتیت،آمفیبول و همچنین کانی های فرعی کدر اغلب از نوع مگنتیت، آپاتیت و زیرکن است. ترکیب بلورهای پلاژیوکلاز مورد بررسی از لابرادوریت تا آلبیت (An۳.۰-۵۵.۰Ab۴۴.۱-۹۴.۵Or۰.۰-۱۷.۷, n= ۸۰) متغیر است. بر اساس بررسی های پراکندگی اندازه بلور، الگوهای نیمه لگاریتمی بلورهای پلاژیوکلاز مورد بررسی نشان دهنده تبلور چند مرحله ای ماگما در اعماق مختلف است. همچنین، وجود بافت غربالی، منطقه بندی نوسانی و نتایج پراکندگی اندازه بلور نشان دهنده کاهش فشار و تزریق پالس های مافیک در یک سامانه پویاست. با فرض نرخ رشد ثابت و چگالی هسته (n۰)، نرخ هسته بندی بلورهای پلاژیوکلاز بین ۱-/s۳-mm ۱۱- ۱۰ Î ۶۶ تا ۱-/s۳-mm ۱۰-۱۱ Î۶۴ تعیین شد. همچنین، بر اساس داده های توزیع اندازه بلورهای سه بعدی و با استفاده از نرخ رشد ۱۰- ۱۰، زمان اقامت بلورهای پلاژیوکلازها بین ۵۶ تا ۶۳ سال برآورد شد. زمان اقامت محاسبه شده و آلومینیم اضافی بلورهای پلاژیوکلاز مورد بررسی با جای گیری ماگما در سطوح کم عمق تر و پتانسیل بالای آن برای آزادسازی سیالات همخوانی دارد؛ هرچند توده مونزونیتی فاز مسئول کانه زایی در کانسار مس پورفیری سریدون محسوب نمی شود.

کلیدواژه ها:

توده نفوذی مونزونیتی ، کانسار مس پورفیری سریدون ، پراکندگی اندازه بلور ، نرخ هسته بندی ، زمان اقامت ، پلاژیوکلاز