وضعیت بهداشتی مزارع قزل آلای رنگین کمان استان لرستان ایران: بیماری های باکتریایی و ارزیابی خطر

زمینه مطالعه: بیماری های باکتریایی از مهم ترین عوامل تهدیدکننده تولید و سلامت در مزارع پرورش قزل آلای رنگین کمان می باشند.هدف: مطالعه حاضر با هدف شناسایی و تعیین فراوانی نسبی عوامل باکتریایی بیماری زا و عوامل مستعدکننده بروز آن ها در مزارع قزل آلای استان لرستان انجام شد.روش‎کار: مطالعه حاضر به صورت یک مطالعه مقطعی به صورت تصادفی در تابستان سال ۱۴۰۴ و در ۸ شهرستان استان لرستان انجام شد. درمجموع ۲۴ مزرعه فعال انتخاب شدند و مورد نمونه برداری قرار گرفتند و مجموعا ۹۶نمونه جمع‎آوری شد. شناسایی عوامل باکتریایی بیماری زا از طریق کشت از بافت های کلیه روی محیط تریپتیک سوی آگار و شناسایی پرگنه های رشدیافته با استفاده از آزمون های فنوتیپی و روش های مولکولی انجام گرفت. به علاوه عوامل مستعدکننده و یا تشدیدکننده (عوامل خطرساز) بروز بیماری های باکتریایی در هر مزرعه ثبت گردید. نتایج: مطابق یافته های مطالعه حاضر، اولا، همه مزارع ماهی موردنمونه برداری واقع در ۸ منطقه درگیر بیماری های باکتریایی بودند. ثانیا، بیشترین فراوانی نسبی به ترتیب مربوط به گونه های لاکتوکوکوس گارویه (۱۳ درصد)، استرپتوکوکوس آگالاکتیه (۷ درصد)، آئروموناس هیدروفیلا و استرپتوکوکوس اینیایی هر کدام (۵ درصد)، یرسینیا راکری (۴ درصد) و استرپتوکوکوس دیس گالاکتیه (۳ درصد) بود. عوامل متعددی به ویژه استفاده از آب رودخانه، وجود سکونت گاه های روستایی و فعالیت های کشاورزی در بالادست مزارع ماهی، عدم رعایت قرنطینه، حضور جانوران خون گرم، ضعف کنترل ترددتوریست، دفع غیربهداشتی تلفات، به کارگیری پرسنل فاقد آموزش لازم و عدم رعایت بهداشت فردی کارکنان در افزایش بیماری های یرسینیوزیس و استرپتوکوکوس و لاکتوکوکوزیس نقش داشته است.نتیجه­گیری نهایی: یافته ها نشان می دهد ارتقای اصول مدیریت بهداشتی، پایش مستمر و بهبود شرایط محیطی پرورش و برنامه واکسیناسیون به موقع می تواند نقش موثری در کاهش شیوع این بیماری ها و پیشگیری از خسارات اقتصادی و ارتقای پایداری تولید در مزارع قزل آلای رنگین کمان استان داشته باشد.

کلیدواژه ها:

آئرومونازیس ، استرپتوکوکوزیس ، قزل آلای رنگین کمان ، لاکتوکوکوزیس ، یرسینیوزیس