هدف:
پسماندهای کشاورزی به عنوان بخشی از جیره در تغذیه نشخوارکنندگان استفاده می شود. استفاده بهینه از این مواد و کاهش هدررفت آن ها یک ضرورت است. فرآوری مناسب این پسماندها به بهبود خوش خوراکی آن ها کمک می کند. کاه و سبوس برنج از مهم ترین پسماندهای پس از برداشت و فرآوری برنج هستند که در بیشتر مواقع فرآوری شیمیایی، گوارش پذیری آن ها را بهبود می دهد. بنابراین، این پژوهش با هدف بررسی اثر
فرآوری شیمیایی (با اسید نیتریک، هیدروکسیدسدیم و هیپوکلریت سدیم) بر ترکیب شیمیایی و فراسنجه های تخمیر و گوارش پذیری برون تنی کاه و سبوس برنج انجام شد.
فرآوری شیمیایی با استفاده از هیدروکسیدسدیم، اسید نیترو، فشار و حرارت انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل کاه گندم (کنترل مثبت)، کاه برنج فرآوری نشده، کاه برنج فرآوری شده، سبوس گندم (کنترل مثبت)، سبوس برنج فرآوری نشده و سبوس برنج فرآوری شده بود. روش پژوهش: غلظت عنصر سیلیس، فراسنجه های تولید گاز، جمعیت پروتوزوآ، غلظت نیتروژن آمونیاکی و گوارش پذیری الیاف نامحلول در شوینده خنثی (NDF) تیمارهای آزمایشی در شرایط برون تنی با روش آزمون گاز اندازه گیری و انرژی قابل متابولیسم، اسیدهای چرب کوتاه زنجیر و گوارش پذیری ماده آلی برآورد شد. یافته ها: فرآوری شیمیایی، میزان سیلیس، درصد پروتئین خام، عصاره اتری و خاکستر را در کاه برنج فرآوری شده نسبت به کاه فرآوری نشده کاهش داد (۰۵/۰P<). پتانسیل تولید گاز، فاز تاخیر، غلظت نیتروژن آمونیاکی، جمعیت کل پروتوزوا، درصد الیاف نامحلول در شوینده خنثی و الیاف نامحلول در شوینده اسیدی تحت تاثیر
فرآوری شیمیایی کاه برنج قرار نگرفت، اما نرخ تولید گاز و غلظت اسیدهای چرب کوتاه زنجیر در کاه برنج فرآوری شده در مقایسه با کاه برنج فرآوری نشده و کاه گندم افزایش (۰۵/۰P<) و pH کاهش (۰۵/۰P<) یافت. گوارش پذیری NDF در کاه برنج فرآوری شده در مقایسه با کاه برنج فرآوری نشده تمایل به افزایش داشت.
فرآوری شیمیایی سبوس برنج سبب کاهش درصد ماده خشک، پروتئین خام، عصاره اتری و خاکستر و افزایش pH شد (۰۵/۰>P). افزون بر این، پتانسیل تولید گاز، نرخ تولید گاز، غلظت نیتروژن آمونیاکی و در سبوس برنج فرآوری شده در مقایسه با سبوس برنج فرآوری نشده کاهش یافت (۰۵/۰P<). فاز تاخیر، جمعیت کل پروتوزا و جمعیت پروتوزوای جنس اپیدینیوم و انتودینیوم، انرژی قابل متابولیسم، گوارش پذیری ماده آلی، اسیدهای چرب کوتاه زنجیر و میزان لیگنین تحت تاثیر
فرآوری شیمیایی سبوس قرار نگرفت.نتیجه گیری:
فرآوری شیمیایی فرآورده های فرعی برنج، با کاهش ترکیبات ضدتغذیه ای مانند سیلیس و بهبود برخی شاخص های تخمیر و گوارش پذیری، امکان استفاده از بخش الیاف این پسماندها را در کنار سایر مواد مغذی جیره فراهم می کند.
