مطالعه تطبیقی اثر وجوه قرائت بر تاریخ گذاری سوره روم

در سرآغاز سوره روم، هر یک از فعل های «غلبت» و «سیغلبون» به دو صیغه معلوم و مجهول قرائت شده اند. بر این اساس، دو تفسیر متفاوت مطرح می شود که بر وفق یکی، قرآن پس از یادکرد غلبه اهل فارس بر رومیان، وعده می دهد که رومیان در آینده نزدیک، بر اهل فارس غلبه خواهند کرد اما بر وفق دیگری، قرآن پس از یادکرد غلبه رومیان بر مسلمانان، وعده می دهد که رومیان در آینده نزدیک، مغلوب مسلمانان می شوند . تحقیق حاضر نشان می دهد که در سرآغاز سوره روم، طرف نزاع رومیان، مسلمانان هستند که با لفظ «المومنون» یاد شده اند نه آن که طرف نزاع، مردمان فارس باشند که در متن قرآن، مذکور نیستند. بدینسان به قرینه سیاق، می توان ادعا کرد که قرائت راجح، قرائت به صیغه معلوم «غلبت» و به صیغه مجهول «سیغلبون» می باشد. بر این فرض، سوره روم در دوران مدنی، پس از نبرد موته و مغلوب شدن مسلمانان در آن نبرد، نازل شده است و پیام سرآغاز آن، وعده نصرت خداوند و مغلوب شدن رومیان به دست مسلمانان در چند سال آینده است.

کلیدواژه ها:

سوره روم ، اختلاف قرائت ، ترجیح قرائت ، تاریخ گذاری سوره ، مکی یا مدنی