بازاندیشی فلسفی در سیاست گذاری آموزش گردشگری در ایران :تحلیل گفتمانی تولید سوژه گردشگر

آموزش گردشگری در ایران عمدتا به عنوان فرآیندی فنی-مهارتی تلقی می شود. این پژوهش با نقد این رویکرد، استدلال می کند که آموزش گردشگری در سطحی عمیق تر به تولید «نوع خاصی از سوژه گردشگر» منجر می شود. هدف پژوهش، تحلیل چگونگی تولید سوژه گردشگر در سیاست گذاری آموزش گردشگری ایران بر اساس چارچوب تلفیقی فوکو، لاکان و لویناس است. روش شناسی: پژوهش کیفی با روش تحلیل اسناد و تحلیل محتوای جهت دار انجام شد. جامعه آماری شامل سه سند کلیدی است: سند راهبردی توسعه گردشگری (۱۳۹۹)، برنامه درسی کارشناسی گردشگری (۱۳۹۵) و فصل ۱۷ برنامه هفتم توسعه (۱۴۰۲). نمونه گیری به صورت هدفمند انجام شد و داده ها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل گردیدند .یافته ها: سیاست های موجود سه نوع سوژه را بازتولید می کنند: سوژه انباشتی سوژه نمایشی و سوژه تاملی . این سه نوع سوژه نوعی خودمحوری را در تجربه گردشگری بازتاب می دهند. در مقابل، سوژه گشوده به سوی دیگری مبتنی بر فلسفه لویناس در هیچ یک از اسناد حضور ندارد و به عنوان بدیلی نظری پیشنهاد می شود. نتیجه گیری و پیشنهادات: نظام سیاست گذاری گردشگری ایران به طور ساختاری با اخلاق مواجهه بیگانه است. پیشنهاد می شود برنامه توسعه از این منظر مورد بازبینی قرار گیرد و به «اخلاق مواجهه در گردشگری» توجه بیشتری شود، همچنین لازم است درس اجباری «گردشگری به مثابه مواجهه اخلاقی» به برنامه درسی افزوده گردد، و شاخص های غیراقتصادی نیز برای سنجش موفقیت گردشگری تدوین شوند.نوآوری و اصالت: این پژوهش برای نخستین بار با تلفیق نظام مند آرای فوکو، لاکان و لویناس به تحلیل سیاست گذاری آموزش گردشگری ایران پرداخته و چهار نوع سوژه را شناسایی کرده است.

کلیدواژه ها:

سیاست گذاری ، آموزش ، گردشگری ، سوژه ، گفتمان