عملکرد تقنینی نمایندگان زن در حوزه زنان و خانواده در دوره هشتم مجلس شورای اسلامی (۱۳۹۱۱۳۸۷ش)

حضور زنان در مجلس شورای اسلامی یکی از شاخص های توسعه سیاسی و اجتماعی در ایران است. بررسی عملکرد نمایندگان زن در مجلس هشتم (۱۳۹۱۱۳۸۷ش) به دلیل کاهش تعدادشان در این دوره، اهمیت بسیاری دارد. مسئله اصلی پژوهش آن است که این گروه کوچک چگونه در فرآیند قانون گذاری، به ویژه در حوزه قوانین مرتبط با زنان و خانواده، مشارکت کرده و مطالبات این حوزه را پیگیری کردند. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی است و داده ها از طریق منابع کتابخانه ای، مشروح مذاکرات مجلس، قوانین و مصوبات جمع آوری و با رویکردی کمی-کیفی تحلیل شده است. پرسش اصلی پژوهش این است که نمایندگان زن در مجلس هشتم در حوزه تقنین مربوط به زنان و خانواده چه عملکردی داشتند و تا چه میزان موفق بودند؟ فرضیه تحقیق بر آن است که زنان نماینده، با وجود محدودیت های کمی، ساختاری مردمحور و سیاسی موجود، توانستند از طریق ارائه طرح ها و لوایح، عضویت در کمیسیون های تخصصی و بهره گیری از حمایت بخشی از نمایندگان مرد، نقش موثری در طرح مسائل زنان داشته باشند. نوآوری این پژوهش در تمرکز بر عملکرد تقنینی نمایندگان زن در مجلس هشتم و ترکیب تحلیل کمی طرح ها و لوایح با بررسی کیفی مشروح مذاکرات است. یافته ها نشان می دهد که از مجموع ۶۲۸ طرح و لایحه مطرح شده، ۷۳ مورد به زنان و خانواده اختصاص داشت که ۲۸ مورد به تصویب رسید. همچنین نمایندگان زن در حوزه هایی چون اشتغال، خانواده، آموزش و سیاست های جمعیتی نقش فعالی ایفا کردند. نتیجه نشان می دهد هرچند سهم قوانین زنان همچنان محدود بود؛ اما حضور کیفی و اثرگذار آنان موجب نقش آفرینی مثبت آنان شد.

کلیدواژه ها:

ایران ، زنان ، مجلس هشتم شورای اسلامی ، قوانین ، عملکرد تقنینی