گونه شناسی کالبدی خانه های قاجاری خرم آباد با تکیه بر فضاهای باز، فضاهای نیمه باز و فضاهای بسته

از شهر قاجاری خرم آباد با پانزده هزار نفر جمعیت بر اساس تصویر سال ۱۲۷۹ هجری شمسی امروزه تعداد انگشت شماری خانه تاریخی متعلق به این دوره باقیمانده است. به علل گوناگونی چون تعدد مالکین، تفکیک و تجمیع و تخریب خانه های تاریخی، توجه ناکافی و ضعف سازمان های متولی حفظ بافت تاریخی همگی منجر به ایجاد مشکلات متعدد اجتماعی و فرهنگی در بافت تاریخی شده، لذا پژوهش و واکاوی معماری خانه های باقیمانده تاریخی کمتر میسر شده است. مطالعه گذشته نه تنها دارای ارزش فلسفی است، بلکه باعث کشف پیچیدگی ها و هم پوشانی ها می شود. حفظ خانه های تاریخی و واکاوی آن ها، امروزه بیش ازپیش دارای اهمیت است، نه به خاطر سکونت در آن ها بلکه برای شناخت دانشی که در آن ها نهفته است، لذا پژوهش کیفی پیش رو با استناد به اسناد تصویری و آنچه از خانه های تاریخی باقیمانده با واکاوی ۱۶ خانه تاریخی قاجاری و ۴ خانه قاجاری- پهلوی اول به گونه شناسی آنها پرداخته است. بررسی کالبدی خانه های قاجاری خرم آباد با تکیه بر فضاهای باز، فضاهای نیمه باز و فضاهای بسته نشان می دهد که پنج ترکیب بندی در خانه های قاجاری مورداستفاده بوده که میزان استفاده از این پنج ترکیب در طی دوره قاجار متفاوت بوده است. نتایج همچنین نشان می دهد که می توان ترکیب بندی خانه های دوره قاجار شهر خرم آباد را حلقه ی اتصال گونه های درون گرا و برون گرا دانست و به عنوان گونه نیمه برونگرا تلقی نمود. گونه شناسی خانه های قاجاری خرم آباد حاکی از آن است که خانه ها در اوایل دوره قاجار نیمه برون گراتر از اواخر دوره قاجار بوده اند.

کلیدواژه ها:

گونه شناسی کالبدی ، خانه های قاجاری خرم آباد ، فضاهای باز ، فضاهای نیمه باز ، فضاهای بسته.