استراتژی های هوش صادراتی در توسعه صادرات صنایع دانش بنیان دارویی

سابقه و هدف: کشورهای توسعه یافته و پیشرفته سهم برجسته ای از صادرات محصولات با تکنولوژی بالا را در جهان به خود اختصاص داده اند. با توجه به مزیت نسبی تولید در صنایع دارویی ایران و و مزیت رقابتی در بازارهای جهانی و نقش موثر صادرات دارو در ارزآوری کشورها، توسعه صادرات همواره یکی از اهداف اصلی دولت ها و واحد های تولیدی می باشد . نظر به جایگاه صنایع دارویی با توجه به خلاء تحقیقاتی در زمینه وجود یک چارچوب منسجم که شایستگی های صادرکنندگان را به خروجی های عملکردی متصل کند، این پژوهش با ارائه مدلی جامع از عملکرد صادراتی مبتنی بر شایستگی در صنایع دارویی ایران، می تواند راهکارهای عملیاتی مناسبی برای توسعه سهم بازار این صنعت در سطح بین المللی ارائه دهد. روش: تحقیق حاضر با روش ترکیبی آمیخته از نوع متوالی با تاکید بر روش استقرایی داده محور انجام شده و با انجام پژوهش کیفی در درجه نخست طراحی یک مدل نظری بومی خاص شرکت های دانش بنیان دارویی مدنظر قرار گرفت و سپس در بخش تحقیق کمی کوشش شد که این مدل مورد آزمون قرار گیرد. در بخش کیفی از روش پدیدار شناسی و کد گذاری با نرم افزار MAXQDA۲۰۲۰ و جامعه آماری شامل مدیران ارشد در حوزه های مرتبط با صنایع دارویی می باشد. از نمونه گیری غیر احتمالی و نمونه گیری هدف مند (گلوله برفی) استفاده گردید. با توجه به رهیافت کیفی پژوهش، برای جمع آوری اطلاعات از ابزار مصاحبه عمقی نیمه ساختار یافته استفاده و تعداد نه مصاحبه انجام شد که جهت اعتبار سنجی از اعتبار سازه، درونی، تفسیری و توصیفی بهره برده و برای تایید پایایی از روش بازبینی پس از کد گذاری استفاده شد. در بخش کمی از روش توصیفی از نوع همبستگی و با ۱۲۵ پرسشنامه برای گردآوری داده استفاده گردید و چون جامعه ما شرکت های تولید کننده صنایع دارویی دانش بنیان در استان البرز است، بنابراین از روش سرشماری استفاده شد و سپس به کمک روش مدلسازی ساختاری تفسیری، این داده ها مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و بدین ترتیب به بررسی وضعیت هر یک از عوامل مدل برای صنعت دارو پرداخته و در نهایت نتایج پژوهش کیفی تایید شد. همچنین محقق با روش اقدام پژوهی عامل نقش مشوق های دولت در افزایش صادرات و عملکرد صادرکنندگان را آزمون نموده و در نهایت با درنظر گرفتن سایر شرایط دخیل در این مقوله، این عامل به عنوان یکی از عوامل تاثیر گذار در افزایش صادرات تایید شد. یافته ها: پس از کد گذاری باز، به این نتیجه رسید که با در نظر گرفتن عوامل سیاسی و اقتصادی به عنوان مولفه های تاثیرگذار در زنجیره ارزش صادراتی، عوامل هوش صادراتی صادرکنندگان صنایع دارویی شامل شش شاخص مهارت های صادراتی،دانش صادراتی،شاخص های رفتاری، خبرگی عام در صادرات، قابلیت مدیریت و عوامل تاثیرگذار حامی و۵۰ زیرشاخص می باشد. نتیجه گیری: نتایج این پژوهش در خصوص معرفی استراتژی های مناسب صادراتی به منظور توسعه صادرات در زنجیره ارزش صنایع دارویی، می تواند مورد استفاده شرکت های تولیدی و صنعتی جهت توسعه هوش صادراتی و جهت اتخاذ سیاستهای موثر حمایتی و مدیریت منابع ارزی مورد استفاده سازمان ها و نهادهای دولتی مرتبط اعم از وزارت صنعت، معدن و تجارت و سازمان توسعه تجارت ایران، قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

مهارتهای صادرات محور ، عملکرد صادراتی ، محصولات فناورانه ، هوش صادراتی